“Netwerken zijn er al genoeg. Daar gaan we dus geen nieuwe aan toevoegen”, stellen Henriëtte van der Horst, Karien Stronks en Marieke ten Have. Zij zorgen er als kwartiermakers namens Amsterdam UMC voor dat de Kennis- & Innovatieagenda met en voor de regio tot stand komt. “We gaan wel de krachten bundelen. Niet door een nieuw netwerk op te richten, maar door aan te sluiten bij een recent initiatief van zorgorganisaties, gemeente en zorgverzekeraar: Amsterdam Vitaal & Gezond 2020-2024 . Daar gaan we onze kennis inbrengen.”

Er zijn veel actieve netwerken en academische werkplaatsen waarin kennis- en zorginstellingen samenwerken aan zorginnovatie voor verschillende sectoren. Het is lastig om vast te stellen wat nu een voor de hand liggende regio is voor het opstellen van die agenda. Alleen al in de stad Amsterdam ― met zijn enorme (gezondheids)verschillen ― kun je verschillende wijken onderscheiden waar de uitdagingen en innovatievraagstukken echt behoorlijk anders zijn. Uitgaan van de Onderwijs- en Opleidingsregio ligt niet voor de hand, die is nog veel diverser. “We hebben ervoor gekozen om ons alleen op de stad Amsterdam te richten”, vertelt Van der Horst, die naast kwartiermaker ook hoogleraar huisartsgeneeskunde is. “En om aansluiting te zoeken bij het Amsterdamse meerjarenprogramma 2020-2024 voor vitale en gezonde inwoners in de regio. We denken dat de Kennis & Innovatieagenda waardevolle input vormt voor de ontwikkeling van hun meerjarenprogramma.”

Preventie

In wisselende deelcoalities werken de gemeente Amsterdam, het Zilveren Kruis en de SIGRA (samenwerkingsverband van ruim 100 zorg en welzijnsorganisaties) samen in het Amsterdam Vitaal en Gezond 2020-2024 programma. Doel is om de Amsterdammer zo lang mogelijk vitaal en zelfstandig houden. Zelfredzaamheid staat centraal: het vermogen om de dagelijkse activiteiten zelfstandig uit te voeren of daarvoor zelfstandig de juiste hulp in te schakelen. Preventieve activiteiten, waaronder verbeteringen in de levensstijl, worden ingezet om ziekte en/of beperkingen op latere leeftijd te voorkomen. Door aansluiting te zoeken bij dit netwerk verbindt Amsterdam UMC zich met de dagelijkse praktijk van 120 (zorg)organisaties, meer dan 130.000 (zorg)professionals en ongeveer één miljoen inwoners in Groot-Amsterdam. De bijdrage van Amsterdam UMC aan het netwerk van Amsterdam Vitaal & Gezond 2020-2024 bestaat uit het ophalen van kennisvragen en het inbrengen van kennis voor de innovatieagenda. Als het programma inhoudelijk meer is uitgewerkt, zal bovendien een onderzoeksagenda worden geïdentificeerd die er enerzijds op gericht is de verdere ontwikkeling van het programma te ondersteunen, en anderzijds beoogt de uitvoering van het programma en de impact ervan te evalueren.

Ouderenzorg

Een belangrijke doelgroep in het Amsterdam Vitaal & Gezond 2020-2024-programma zijn ouderen en mensen met meerdere aandoeningen; groepen die grotendeels overlappen. Het voorkomen van crisissituaties en acute opnames is een belangrijk doel, evenals het versterken van de eigen regie en het zorgen voor passende woningen zodat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. “Naast aansluiting bij het thema preventie, richt het Amsterdam UMC zich vooral op verbinding met de coalitie ouderenzorg”, vertelt Stronks*, die ook werkzaam is als hoogleraar sociale geneeskunde. “Mede door het Nationaal Programma Ouderenzorg heeft het umc veel expertise opgebouwd en kan dus substantieel bijdragen aan de innovatie op het terrein van de ouderenzorg.”  

Agenda

Het komende jaar richten Van der Horst, Stronks en Ten Have zich op het ophalen van de behoefte aan kennis en inzicht en het inventariseren van vragen die er leven. Die behoefte en vragen zijn leidend voor het vullen van de Kennis & Innovatieagenda die ze met de andere partijen in de regio willen opstellen. Deze agenda richt zich niet alleen op antwoorden die nog gevonden moeten worden, maar ook op hoe reeds bestaande kennis als innovatie geïmplementeerd kan worden. “Veel mensen reageren positief op deze plannen”, vertelt Ten Have. “En het is mooi om te zien hoe eerdere investeringen in ouderenzorg en netwerkontwikkeling  zich terugbetalen. De relaties zijn er al, we kunnen gelijk aan de slag met de inhoud.”

Op 16 november 2020 hebben we tijdens de online 'Werkconferentie Onderzoek & Innovatie met en voor de gezonde regio' in vogelvlucht laten zien wat de afgelopen periode in de regio’s is gebeurd én welke acties de komende periode gepland staan. De kwartiermakers uit elke regio en de regionale partners lichten hun aanpak en resultaten toe, waarna het ministerie van VWS reageert.

*© foto Karien Stronks: Monique Kooijmans.