Goede zorg betekent niet alleen ziekten genezen maar ook ziekten voorkomen. Door nu te investeren in effectieve preventie bouwen de umc’s aan de gezondheidswinst van de toekomst. Zo maken we Nederlanders niet alleen gezonder maar blijft de gezondheidszorg betaalbaar en toegankelijk. Hoe werken de umc's eraan om ziekten te voorkomen?

Preventie wordt steeds urgenter: de levensverwachting stijgt, en er zijn steeds meer patiënten met een of meerdere chronische ziekten, overgewicht, hart- en vaatziekten en diabetes. De kosten van de gezondheidszorg blijven mede daardoor stijgen.

Umc's werken aan de gezondheid van vandaag en morgen

Door samen te werken met zorgpartners hebben de umc’s al veel bereikt met bestaande programma’s. Denk daarbij aan vaccinatie- en leefstijlprogramma's, bevolkingsonderzoeken en zorginnovaties. Het is nu hoog tijd voor een impuls om preventie nóg effectiever te laten werken. Zo kunnen bijvoorbeeld de hardnekkig grote verschillen in (gezonde) levensverwachting tussen bevolkingsgroepen worden aangepakt. Deze impuls vergt een integrale aanpak, nieuwe allianties en wetenschappelijke kennis en ervaring uit verschillende disciplines.

Ons doel hierbij is:

In 2040 leven alle Nederlanders ten minste vijf jaar langer in goede gezondheid en zijn de gezondheidsverschillen tussen de laagste en de hoogste sociaal-economische groepen met 30% afgenomen.

Deze ambitie beschreef het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) voor het thema gezondheid en zorg, als een van de vier mondiale uitdagingen voor de komende jaren. 

Rollen van de umc’s

De umc’s hebben drie belangrijke maatschappelijke functies: de zorg voor topreferente patiënten, het verrichten van wetenschappelijk onderzoek, en het bieden van medisch onderwijs en opleidingen. Vanuit verschillende oogpunten werken ze volop aan preventie. Op de volgende pagina’s vind je een aantal praktijkvoorbeelden: 

In deze video vertellen Karien Stronks (hoogleraar Public Health, Amsterdam UMC) en Niek de Wit (hoogleraar Huisartsgeneeskunde, UMC Utrecht) hoe de umc's zich inzetten voor preventie.

Samenwerking versterken 

Veel partijen spelen een rol in de bevordering van gezondheid. Denk aan landelijke en regionale overheden, zorgverzekeraars, zorgaanbieders en kennisinstituten. De aanpak van preventie is nog erg versnipperd. Wel ontstaat er steeds meer samenwerking tussen het medische en sociale domein. De NFU wil die samenwerking versterken, om zo de komende jaren grote preventiestappen te kunnen zetten. Hoe? Om te beginnen, stellen we de volgende drie initiatieven voor:

1. Landelijke infrastructuur van lokale gezondheidsdata

Umc’s, algemene ziekenhuizen, huisartsen, GGD's, de RIVM, gemeenten en andere partijen hebben allemaal hun eigen databases en initiatieven. Een (veilige) verbinding van al die informatie is nodig voor de doorontwikkeling van preventie in de zorg. Zo kunnen onderzoekers, zorgprofessionals en bedrijven de medische en gezondheidsdata optimaal benutten voor betere zorg en nieuwe oplossingen. Ook op het gebied van preventie.

2. Nationaal Platform Preventie 

In 2018 was het landelijk Preventieakkoord een mooi startsein om samen aan de slag te gaan met het thema preventie. Als volgende stap stelt de NFU voor om een platform op te richten voor onderwerpen die op nationaal niveau moeten worden aangepakt, samen met én voor alle belangrijke partijen op het gebied van preventie. Op deze manier kan de juiste kennis op de juiste plek worden ingezet, en kunnen succesvolle initiatieven snel door andere regio’s worden overgenomen.  

3. Regionaal preventiefonds

Het is belangrijk dat er meer geld komt voor onderzoek en innovatie op het gebied van preventie. Daarbij moet ook ruimte zijn voor vrij, ongebonden onderzoek. Daarom zou het goed zijn als er een nieuw permanent fonds komt van 100 miljoen euro. Zo'n preventiefonds kan de toepassing van kennis in de praktijk stimuleren in netwerken.