Umc’s: snel meer gespecialiseerd verpleegkundigen en medisch ondersteuners opleiden

Umc’s: snel meer gespecialiseerd verpleegkundigen en medisch ondersteuners opleiden
De Nederlandse Federatie van universitaire medische centra (NFU) onderschrijft een advies van het Capaciteitsorgaan om snel meer opleidingscapaciteit te creëren voor gespecialiseerde verpleegkundigen en medisch ondersteunende functies. Uitbreiding van opleidingsplaatsen bij zowel universitaire medische centra (umc’s) als algemene ziekenhuizen kan voorkomen dat over zes jaar onverantwoorde tekorten aan gespecialiseerd medisch ondersteunend personeel zullen ontstaan. De NFU onderschrijft de conclusie van het Capaciteitsorgaan dat landelijk op dit moment geen sprake is van grote tekorten op de arbeidsmarkt voor gespecialiseerde verpleegkundigen en medisch ondersteunende beroepen. Dat neemt niet weg dat in enkele regio’s wel problemen kunnen bestaan met moeilijk vervulbare vacatures.
Persbericht, 
29 oktober 2016

Capaciteitsplan FZO-beroepen
Het Capaciteitsorgaan berekent voor vele tientallen gespecialiseerde medische functies hoeveel opleidingsplaatsen nodig zijn om in de toekomst een goed evenwicht tussen vraag en aanbod van medisch personeel te bereiken.

In het vandaag bekend geworden Capaciteitsplan 2016 berekent het Capaciteitsorgaan voor het eerst nauwkeurig de benodigde capaciteit van ziekenhuisopleidingen voor vijftien zogeheten ‘FZO-beroepen’*: gespecialiseerde ondersteunende en verpleegkundige functies zoals operatieassistenten, SEH-verpleegkundigen en radiodiagnostisch laboranten.

Het Capaciteitsorgaan bracht de behoefte in alle Nederlandse zorgregio’s in kaart. Het concludeert dat landelijk gezien op dit moment bij FZO-beroepen geen sprake is van tekorten. Tegelijk concludeert het dat door snelle veranderingen in zorgvraag, zorgaanbod en arbeidsmarkt vanaf 2022 wel aanzienlijk meer personeel in FZO-beroepen nodig zal zijn.

Om toekomstige tekorten te voorkomen, adviseert het Capaciteitsorgaan daarom voor 13 van de 15 FZO-opleidingen de instroom van studenten te vergroten. Voor sommige opleidingen zal een verdubbeling of zelfs een verdrievoudiging van het aantal plaatsen nodig zijn.

Geen landelijke tekorten, wel problemen in sommige regio’s
De umc’s hebben volop meegewerkt aan de goed onderbouwde ramingen van het Capaciteitsorgaan. Die ramingen houden rekening met vele veranderingen rond de kleine, gespecialiseerde deelarbeidsmarkten. Factoren zoals de leeftijdsopbouw van het huidige personeel, de veranderende zorgvraag van een vergrijzende samenleving, aanscherping van zorgrichtlijnen (zoals in de kankerzorg) en reorganisaties in het zorgstelsel werden meegenomen.

De NFU onderschrijft de conclusie van het Capaciteitsorgaan dat landelijk nu geen sprake is van arbeidsmarkttekorten. Volgens het Capaciteitsplan lag eind 2015 de landelijke vacaturegraad over alle FZO-beroepen gemiddeld onder de als normaal beschouwde 3 procent. Ook een enquête onder ziekenhuizen afgelopen voorjaar wees niet op landelijke tekorten. Afzonderlijke regio’s kunnen wel problemen ervaren met moeilijk vervulbare vacatures. Samenwerking tussen ziekenhuizen in die regio’s kan die problemen oplossen zonder nadelige gevolgen voor de patiëntenzorg.

Uitbreiding opleidingen
De nieuwe ramingen zijn voor de umc’s een luid en duidelijk signaal: veranderingen in de zorg en de arbeidsmarkt betekenen dat veel ziekenhuisopleidingen de komende jaren flink moeten groeien om te voorkomen dat over zes jaar wél tekorten ontstaan.

De umc’s zullen zich krachtig inzetten om de opleidingscapaciteit snel te versterken. Zij zullen ieder in de eigen regio zoeken naar goede afstemming en samenwerking met algemene ziekenhuizen, zodat de lusten en de lasten van de groeiende opleidingstaak worden gedeeld. Voor financiering van de extra opleidingsplaatsen zullen ziekenhuisafdelingen een beroep kunnen doen op geld uit de zogeheten ‘beschikbaarheidsbijdrage’ van het ministerie van VWS.

Samen met de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) zal de NFU de komende jaren de situatie goed in de gaten houden om te controleren of de doelstellingen worden gehaald.

Bredere vooropleidingen
Voor de umc’s zijn de nieuwe ramingen ook aanleiding om opnieuw te wijzen op de risico’s van te grote specialisatie in de FZO-opleidingen. De NFU steunt daarom experimenten met bredere opleidingen die aansluiten op meer verschillende ziekenhuisfuncties, bijvoorbeeld door combinaties van brede en toegespitste onderwijsmodules. Ze kijkt uit naar een advies over ‘Grensoverstijgend leren en opleiden’ dat de Adviescommissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen binnenkort rond dat thema publiceert.

  • FZO-beroepen uit het Capaciteitsplan 2016: Anesthesiemedewerkers, Deskundigen infectiepreventie, Gipsverbandmeesters, Klinisch perfusionisten, Operatieassistenten, Radiodiagnostisch laboranten, Radiotherapeutisch laboranten, Dialyseverpleegkundigen, IC-kinderverpleegkundigen, IC-neonatologieverpleegkundigen, IC-verpleegkundigen, Kinderverpleegkundigen, Obstetrieverpleegkundigen, Oncologieverpleegkundigen en SEH-verpleegkundigen.

NFU


Afdrukken
NFU Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra / Oudlaan 4, 3515 GA / Postbus 9696, 3506 GR Utrecht / T 030 273 98 80 / nfu@nfu.nl / Disclaimer © 2019