Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten


Spinale chirurgie (UMC Utrecht)

Organisatie
Jaarlijkse worden ca 1500 patiënten (500 kinderen en 1000 volwassenen) met wervelaandoeningen in het UMC Utrecht behandeld. Met uitzondering van de a-specifieke lage rugklachten (ca 500 patiënten) vallen deze onder de TRF. Voor de kinderen geldt dat ca 50% van buiten de regio (provincie Utrecht) komt; voor de volwassen is dit 35%.

Het relatief hoge percentage van binnen de regio wordt veroorzaakt doordat het UMC Utrecht voor de meeste operatieve behandelingen van de wervelkolom in de regio het enige centrum is. Jaarlijks worden ca. 200 operatieve ingrepen, waar nodig met andere disciplines, uitgevoerd.

Betrokken disciplines
Neuro-Orthopaedie: er is een structurele samenwerking met de neurochirurgie. Meer dan de helft van de operatieve ingrepen wordt gezamenlijk uitgevoerd. Daarnaast zijn de meeste neurochirurgen praktijkvoerend in de perifere ziekenhuizen van de regio. De in die praktijken tegengekomen complexe spinale pathologie, met veelal neurologische symptomatologie, wordt doorverwezen naar het UMC Utrecht en in veel gevallen gezamenlijk behandeld.

Oncologie: goede samenwerking met de oncologische chirurgen heeft geleid tot succesvolle behandeling van primaire en metastatische werveltumoren in gezamenlijke sessies voor uitgebreide tumor-chirurgie. Er is samenwerking binnen de sarcomenwerkgroep van de IKMN.

Revalidatie: er is een intensieve samenwerkingsverband met de revalidatieartsen die tevens werkzaam zijn in de revalidatiecentrum de Hoogstraat, zowel op het gebied van traumatische dwarslaesies als neuromusculaire aandoeningen en degeneratieve spinale problematiek.

Research: zowel op klinisch als op research gebied zijn er zeer goede relaties met de afdeling radiologie en het Insituut voor Beeldverwerking. Samenwerking in de research op het gebied van de werveltraumata en de etio-pathogenese van idiopathische scoliose heeft geleid tot internationaal aansprekende resultaten.

Samenwerking met andere (pediatrische) disciplines in het WKZ: Veel zorg geschiedt in nauwe samenhang met de Pediatrie, Neurologie, Urologie (spina bifida), Klinische Genetica, Psychologie, Revalidatiegeneeskunde en het Centrum voor Thuisbeademing. Door de aard van de pathologie en het multidisciplinaire karakter kan deze zorg slechts zeer beperkt buiten onze academische setting worden verricht.

Speerpunten
Thema's binnen de 'Spinale chirurgie' in het UMC Utrecht zijn:

Trauma; bij de traumaopvang van wervelfracturen in het UMC Utrecht zijn meerdere disciplines betrokken: orthopaedisch chirurgie, heelkunde/traumatologie, neurochirurgie, (neuro)radiologie en revalidatiegeneeskunde. Jaarlijks worden in het UMC Utrecht ca 200 wervelfracturen gezien waarvan ca 60 een operatieve ingreep krijgen. De afgelopen jaren is daarbij gebruik gemaakt van de, in het UMC Utrecht ontwikkelde, ballonvertebroplastiek-techniek.

Oncologie; verbeteringen in de overleving bij sommige vormen van maligniteiten leidt tot een sterke toename van metastatische wervelaandoeningen die steeds vaker chirurgische behandelingen behoeven. Daarnaast worden complexe sarcomen behandeld. Jaarlijkse worden ca. 20 operatieve ingrepen uitgevoerd.

Volwassenen deformiteit, degeneratieve en infectieuze afwijkingen; alle regionale perifere ziekenhuizen verwijzen hun patiënten met complexe wervelkolomafwijkingen (trauma, tumor, deformiteit, infectie, complicaties van eerdere spinale chirurgie) naar het UMC Utrecht. Toenemend worden patiënten met ernstige deformiteiten, posttraumatische afwijkingen en tumoren van buiten de regio verwezen.

De geïntegreerde aanpak met de neurochirurgie heeft geresulteerd in een gemeenschappelijk spreekuur voor de preoperatieve beoordeling en postoperatieve begeleiding van patiënten. Jaarlijks worden meer dan 500 patiënten gezien op dit spreekuur. Het UMC Utrecht is het enige centrum in de regio voor complexe spinale pathologie.

Kinder- en adolescenten deformiteiten en aangeboren afwijkingen; idiopathische scoliose, neuromusculaire scoliose en aangeboren afwijkingen concentreren zich in het WKZ.

Wetenschappelijk onderzoek
Traumatische wervelletsels: Het onderzoek naar diagnostische en prognostische aspecten van wervelletsels leidde tot een 'cum laude' promotie (en begeleidende internationale publicaties) en is voortgezet met de ontwikkeling van minder invasieve chirurgische technieken voor de behandeling van traumatische wervelfracturen, hetgeen wederom tot een 'cum laude' promotie en een groot aantal publicaties leidde.

Dit baanbrekende onderzoek, dat gefinancierd werd door een industriële partner, wordt internationaal gezien als state-of-the-art en krijgt veel waardering. Tevens werd een NWO subsidie gekregen voor vergelijkend onderzoek samen met Erasmus MC tussen operatieve en conservatieve behandelingen. Er wordt deel uit gemaakt van de internationale 'Spine Trauma Study Group' die het initiatief neemt prospectief multicenter onderzoek in verschillende landen.

Beeldvorming: Er zijn samenwerkingsverbanden ontwikkeld met de afdelingen Radiologie en Anatomie die resulteerde in ontwikkeling van nieuwe inzichten en nieuwe beeldvormende technieken met betrekking tot wervelkolom aandoeningen, zoals het gebruik van MRI in traumatische letsels van de thoracolumbale wervelkolom. Verder wordt intensief samengewerkt met de Beeldverwerking voor de ontwikkeling van 3-D RXI technologie voor wervelchirurgie toepassingen, hetgeen tevens heeft geleid tot een aantal gemeenschappelijk promoties.

Tissue-engineering en biomaterialen, cq. regeneratieve geneeskunde: Research op het gebied van tissue-engineering en regeneratieve geneeskunde is een van de belangrijkste en succesvolste onderzoeksgebieden van het UMC Utrecht Orthopaedie. In deze omvangrijke en overkoepelende onderzoekslijn binnen de Orthopaedie neemt het spinale onderzoek een prominente plaats in.

Adolescent Idiopathic Scoliosis: Neuromuscular control or intrinsic spinal mechanisms. Het onderzoek, vanouds epidemiologisch georiënteerd, richt zich nu op een systematische analyse van intrinsieke factoren in de menselijke wervelkolom, die kunnen bijdragen aan het ontstaan van Adolescente Idiopathische Scoliose (AIS).

Slechts met deze kennis is het mogelijk aan vroeg-diagnostiek te doen, en op een rationele wijze zowel conservatief als operatief (minimaal invasief, non-fusion) in te grijpen in de vooralsnog irreversibele cascade die leidt tot idiopathische scoliose. Een promotie, met begeleidende artikelen, heeft in juni 2007 plaats gevonden.

Feiten en cijfers
Aantal CWTS-publicaties in de afgelopen vijf jaar binnen de TRF-spinale chirurgie

2002 7 publicaties; 0 dissertaties
2003 8 publicaties; 1 dissertatie
2004 16 publicaties; 1 dissertatie
2005 14 publicaties; 2 dissertaties
2006 15 publicaties; 0 dissertaties
2007 10 publicaties; 2 dissertaties

Contact:

Dr. F.C. Oner
www.umcutrecht.nl/zorg/patienten/specialismen/O/orthopaedie/contact.htm



Overige links:

Vereniging van Scoliosepatiënten
Spina Bifida, algemene informatie van het Erfocentrum
NFK, Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties

Spina Bifida
open rug
Radiologie
beeldvormende diagnostiek
Traumatologie
ongevalschirurgie
Fracturen
botbreuken
Spine
Engels voor ruggengraat
Scoliose
zijdelingse verkrommingen van de ruggengraat
Invasieve
'binnendringend' - een onderzoek waarbij met een naald of ander instrument door huid of slijmvlies heen wordt gegaan
Invasief
'binnendringend' - een onderzoek waarbij met een naald of ander instrument door huid of slijmvlies heen wordt gegaan
Vertebroplastiek
behandeling van verzakte wervels
Dwarslaesie
neurologische uitval als gevolg van beschadiging van het ruggemerg
Degeneratieve
door veroudering en 'slijtage' ontstane
Conservatief
op behoud gericht, niet-chirurgisch
Wervelfracturen
botbreuk in de wervel
Deformiteiten
vormafwijkingen
Neuromusculaire
de (wisselwerking tussen) zenuwen en spieren betreffende
Reversibele
zich later herstellende

NFU Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra / Bezoekadres: Oudlaan 4, 3515 GA Utrecht / Postadres: Postbus 9696, 3506 GR Utrecht / T 030 273 98 80 / nfu@nfu.nl