Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten
Nierdonatie bij leven (ErasmusMC)
In de afgelopen decennia is het - mede door diverse ontwikkelingen op het gebied van de transplantatiegeneeskunde en de transplantatiechirurgie - mogelijk geworden diverse organen succesvol te transplanteren van donoren naar ontvangers. Deze technisch gecompliceerde ingrepen vinden uitsluitend plaats in de academische centra. De overheid heeft vastgesteld welke centra welke organen mogen transplanteren.
Een belangrijke beperkende factor bij het uitvoeren van orgaantransplantaties is het beperkte aanbod van donororganen. Aangezien iedere mens beschikt over twee nieren, is het ook mogelijk een nier te doneren bij leven.
De afgelopen twintig jaar is de procedure voor het doneren van een nier bij leven geoptimaliseerd. Er is nu een korte opnameduur van ongeveer 3 dagen en verschillende studies hebben aangetoond dat de kwaliteit van leven van de donor na een operatie overeenkomt met die vóór een operatie. De kwaliteit van leven van de ontvanger van de nier is na de niertransplantatie beter dan die van dialysepatiënten. Bovendien zijn op lange termijn de kosten van een niertransplantatie lager dan die van nierdialyse.
Deze ontwikkelingen hebben er toe geleid dat steeds meer mensen bereid zijn bij leven een nier af te staan. Doordat deze transplantaties op een vooraf vastgesteld moment kunnen plaatsvinden - dit in tegenstelling tot transplantatie van een nier van een overleden donor - zijn nieuwe vormen van donatie en transplantatie gerealiseerd zoals het cross-over programma, domino-paired exchange en de samaritaanse donoren, mensen die bij leven een nier afstaan voor een onbekende ontvanger.
Het feit dat nierdonatie bij leven op een vastgesteld tijdstip kan plaatsvinden, maakt het bovendien mogelijk zowel donor als ontvanger optimaal voor te bereiden op de ingreep. Dit komt de kwaliteit van het programma ten goede. Onderzoeksprogramma's hebben er aan bijgedragen dat de afweeronderdrukkende medicatie voor deze patiënten sterk verbeterd is waardoor de bijwerkingen, die vroeger een beperkende rol speelden, geen belemmerende rol meer spelen.
Inmiddels levert donatie bij leven meer donornieren op dan het doneren na overlijden. Omdat de resultaten van de eerst genoemde groep duidelijk beter zijn dan die van de tweede groep zijn de meeste UMC's er toe overgegaan deze vorm van donatie actief onder de aandacht te brengen door inzet van speciale coördinatoren.
Meer informatie
www.erasmusmc.nl/heelkunde/Patientenzorgvolwassenen/transplantatie_chirurgie/niertx/
Contact
Afdeling Heelkunde - Erasmus MC
Prof. dr. J.N.M. IJzermans
E-mail: j.ijzermans@erasmusmc.nl
Telefoon secretariaat: 010 - 7031810
Overige links:
Vereniging van Nierdonoren
Nierpatiënten Vereniging Nederland
Federatie van Autonome Nierpatiëntenverenigingen (FAN)
