Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten

Traumatisch hersenletsel is de belangrijkste doodsoorzaak bij jongvolwassenen. Jaarlijks worden 14000 mensen opgenomen in Nederlandse ziekenhuizen in verband met traumatisch hersenletsel. Veel voorkomende oorzaken zijn bijvoorbeeld: ongevallen in het verkeer, een val of een klap op het hoofd.
Het gaat om een relatief jonge groep patiënten bij wie meestal sprake is van restverschijnselen die uiteenlopen van lichte concentratiestoornissen tot ernstige invaliditeit. Vaak leidt dit tot arbeidsongeschiktheid en zelfs bij de groep met licht hersenletsel is er regelmatig sprake van een verminderde kwaliteit van leven. De omgeving lijdt ook mee door de gevolgen, bijvoorbeeld door karakterverandering van de betrokkenen.
Diagnose en Behandeling
In het Erasmus MC worden per jaar 80 tot 100 mensen opgenomen met matig tot ernstig traumatisch hersenletsel. De diagnose wordt gesteld met behulp van het verhaal over wat er gebeurd is en een lichamelijk onderzoek op de plaats van het ongeval en bij binnenkomst in het ziekenhuis. Ook krijgt de patiënt aanvullend radiologisch onderzoek, waarbij meestal een CT-scan gemaakt wordt van de hersenen.
Een groot deel van de patiënten wordt direct naar onze spoedeisende hulp gebracht, een minderheid komt uit een ander ziekenhuis in de regio nadat daar de diagnose is gesteld. Vaak worden patiënten opgenomen op de Intensive Care. Afhankelijk van de toestand krijgt de patiënt de eerste dagen soms beademing. Ook de druk in de hersenen wordt bewaakt.
De behandeling is er vooral de eerste dagen intensief op gericht om verdere (secundaire) hersenbeschadiging te voorkomen. Patiënten krijgen meestal een combinatie van chirurgische en medicamenteuze behandelingen. Als leidraad hierbij maken de behandelaars gebruik van de richtlijnen van de Brain Trauma Foundation waarbij per patiënt de behandeling wordt afgewogen.
Na de Intensive Care periode wordt de behandeling voortgezet op de verpleegafdeling. De patiënt gaat vervolgens voor verder herstel terug naar het verwijzend ziekenhuis, naar een revalidatieziekenhuis, een verpleeghuis of naar huis.
Betrokken Disciplines
De behandeling van deze groep patiënten is per definitie multidisciplinair. Dit begint al bij de eerste opvang, waarbij artsen van het mobiel medisch team samenwerken met ambulancepersoneel. Vanaf de spoedeisende hulp is er samenwerking met onder andere chirurgen/traumatologen, anesthesisten, radiologen, neurologen, neurochirurgen, Intensive Care-artsen, kaakchirurgen en KNO-artsen.
In de latere fase is samenwerking met revalidatieartsen de regel om de juiste weg ter ondersteuning van het herstel te kiezen.
Wetenschappelijk onderzoek
In Rotterdam bestaat een jarenlange traditie van onderzoek naar ernstig traumatisch hersenletsel. Dit stamt reeds uit de jaren zeventig en heeft geleid tot veel internationaal vooraanstaande publicaties en wetenschappelijke promoties.
Regelmatig gebeurt dit in samenwerking met diverse (inter)nationale centra. Momenteel ronden twee stafleden neurochirurgie hun proefschrift af over traumatisch hersenletsel. Recent hebben we deelgenomen aan een nationaal registratieonderzoek naar verschillen in behandeling van patiënten met matig tot ernstig traumatisch hersenletsel.
Er worden twee onderzoeken voorbereid naar nieuwe bewaak- en behandelmethoden van deze categorie patiënten. Zo zal het Erasmus MC de komende jaren actief blijven participeren in het verbeteren van de regionale, maar ook wereldwijde zorg van deze grote groep kwetsbare patiënten.
http://www.erasmusmc.nl/neurochirurgie
Nederlandse Vereniging voor Neurochirurgie
www.nvvn.org
De Hersenstichting
www.hersenstichting.nl
Dhr. drs. I. Haitsma
i.haitsma@erasmusmc.nl
010-7033236

NAH, site voor en door mensen met Niet Aangeboren Hersenletsel