NFU TRF | Operaties aan de Mitralisklep (VUmc)

Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten

Operaties aan de Mitralisklep (VUmc)

De mitralisklep (ook wel mitraalklep genoemd) bevindt zich in het hart tussen de linker boezem en de linker hartkamer.

Lekkage van deze klep kan worden veroorzaakt door degeneratie ("veroudering") van de klep en van de structuren die met deze klep samenhangen, door vernauwing met verkalking van de klep (meestal veroorzaakt door een ziekte die "acuut reuma" wordt genoemd).

Tot slot kan lekkage van de mitraalklep optreden ten gevolge van een hartinfarct of door zuurstofgebrek van de hartspier dat wordt veroorzaakt door vernauwingen in de kransslagaderen die de hartspier van bloed voorzien.

Lekkage van de mitraalklep leidt ertoe dat de linker hartkamer meer bloed moet uitpompen, namelijk het bloed dat het lichaam nodig heeft plus het volume bloed dat bij iedere hartslag door de lekkage de verkeerde kant op gaat.

Indien een dergelijke lekkage ernstige vormen aanneemt en langdurig bestaat, kan dit aanleiding geven tot verwijding van de linker hartkamer en een vermindering van de pompfunctie van het hart. Ook kan de druk in de bloedvaten van de longen oplopen.

Patiënten bij wie een dergelijke lekkage van de mitraalklep ontstaat, kunnen aanvankelijk geen of weinig klachten hebben, maar na verloop van tijd ontstaat een toenemende kortademigheid die vooral bij inspanning merkbaar wordt.

Zonder behandeling kan deze kortademigheid uiteindelijk ook in rust ontstaan. In dat geval is er sprake van een ernstige situatie waarbij er onherstelbare schade aan het hart kan zijn ontstaan.

Uit onderzoek is gebleken dat reparatie van een ernstig lekkende mitraalklep de overleving van deze patiënten kan verbeteren tot een niveau dat vergelijkbaar is met normale patiënten van dezelfde leeftijd. Dit geldt zelfs in sterke mate voor patiënten die nog geen of nauwelijks klachten hebben. Een operatie waarbij de klep wordt gerepareerd, kan het ontstaan van onherstelbare schade voorkomen.

Operaties aan de mitraalklep behoren tot de oudste hartchirurgische ingrepen. Aanvankelijk werden vernauwde mitraalkleppen op ruwe wijze geopend (opgerekt), later werden kunstkleppen toegepast om de zieke kleppen te vervangen.

De mitraalklep bevindt zich middenin het hart en heeft naast de klepfunctie ook een functie als inwendige steun van het hart. Een prothese bestaat onder andere uit een ronde metalen of kunststof ring, terwijl de menselijke mitraalklep eigenlijk niet rond is.

Hierdoor heeft het vervangen van de klep door middel van een prothese nadelige gevolgen voor de pompfunctie van het hart. Sinds 1972 worden door professor Carpentier in Parijs om deze reden mitraalklepreparaties verricht. Recente inzichten hebben tot uitbreiding van de indicatie voor plastieken geleid.

De oorzaak van de lekkage wordt weggenomen door toepassing van diverse technieken die afhankelijk zijn van de oorzaak van de lekkage. Meestal wordt om de klep heen als versteviging een ring geplaatst met een specifieke niet-ronde vorm die de gerepareerde klep dwingt in de vorm die hij eigenlijk zou moeten hebben.

Zo'n reparatie heeft grote voordelen boven het plaatsen van een prothese, omdat de pompfunctie van het hart er niet door wordt beïnvloed. Bovendien kan reparatie van de klep voorkomen dat de patiënt bloedstollingsremmende medicijnen moet gebruiken.

Bij bepaalde typen klepprothesen moeten deze medicijnen namelijk levenslang worden gebruikt. Omdat er ongemak en risico's verbonden zijn aan deze stollingsremmers, is het van groot voordeel voor de patiënt wanneer deze medicijnen na de operatie niet gebruikt hoeven te worden.

In een aantal gevallen is reparatie echter niet mogelijk. De beslissing of een klep te repareren is. moet soms zelfs tijdens de operatie worden genomen. Het percentage patiënten bij wie reparatie mogelijk is, zegt iets over de ervaring en expertise van de hartchirurg.

In VUmc wordt 80% van de mitraalkleppen van patiënten met mitraalklepafwijkingen (met zowel vernauwde als lekke kleppen) gerepareerd. Landelijk is dit percentage circa 60%.

Indien dit percentage wordt weergegeven voor de hartchirurgen van VUmc die zich hebben toegelegd op deze vorm van hartchirurgie bedraagt dit percentage zelfs 85% (omdat bepaalde mitraalklepafwijkingen, voornamelijk vernauwingen, veel minder vaak voor reparatie in aanmerking komen en dus vervangen moeten worden, worden deze operaties ook door andere chirurgen verricht. Hierdoor komt het totale percentage lager uit).