Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten
Ritmestoornissen (UMCG)
De diagnostiek en behandeling van ritmestoornissen, ook wel klinische elektrofysiologie genoemd, zijn een belangrijk onderdeel van de cardiologie. Het aantal patiënten met ritmestoornissen neemt sterk toe, mede door de toename van het aantal patiënten met hartfalen en door de vergrijzing.
Ritmestoornissen kunnen zowel ontstaan in de hartboezems als in de hartkamers en kunnen hartfalen veroorzaken, c.q. verergeren, en aanleiding geven tot herseninfarcten en acute hartdood.
De behandeling van ritmestoornissen is de laatste jaren sterk verbeterd. Bij veel patiënten kan het probleem duurzaam worden verholpen met zogeheten catheterablatie. De zenuwvezels in het hart en/of hartspiercellen die verantwoordelijk zijn voor de ritmestoornis, worden dan uitgeschakeld via een catheter, een dunne buis die via de liesslagader in het lichaam wordt ingebracht.
Met behulp van radiogolven of lokale bevriezing schakelt de cardioloog vervolgens de betreffende zenuwvezels en/of hartspiercellen uit. Deze relatief nieuwe behandelingsmogelijkheid heeft de prognose van veel patiënten sterk verbeterd.
Zij wordt momenteel alleen in geselecteerde (veelal universitaire) centra, o.a. het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), uitgevoerd. Boezemfibrilleren is de meest voorkomende ritmestoornis (300.000 Nederlanders lijden hieraan).
In het UMCG is de behandeling van boezemfibrilleren een speerpunt en wordt hiervoor topreferente zorg geleverd. Patiënten vanuit de noordelijke provincies en van daarbuiten worden naar het UMCG verwezen. De behandeling richt zich op vroege preventie.
Naast medicamenteuze therapie heeft de catheterablatie heeft zich hiervoor ontwikkeld als de belangrijke therapie. Verdere ontwikkeling hiervan is een van de speerpunten van onze afdeling, mede in samenwerking met de afdeling thoraxchirurgie (minimaal invasieve chirurgie).
Kamerritmestoornissen zijn het belangrijkste in termen van sterfte. Steeds meer patiënten ontvangen een interne cardioverter defibrillator (ICD), preventief of na een hartstilstand. Een ICD kan een kamerritmestoornis tijdig stoppen en het normale ritme herstellen.
Soms geeft het apparaat de patiënten (te) veel shocks. Medicamenteuze therapie, optimaliseren van de instellingen van de ICD en/ of catheter ablatie is dan noodzakelijk.
Topreferente zorg wordt verricht in het UMCG bij zowel patiënten met structureel hartlijden, zoals hartfalen na een hartinfarct, als ook patiënten met (erfelijke) primaire elektrische ziekten en aangeboren hartziekten met abnormaal aangelegde harten. Voor patiënten met ernstig hartfalen wordt tegenwoordig naast een ICD vaak ook een biventriculaire pacemaker geïmplanteerd teneinde de pompfunctie te verbeteren.
Belangrijkste betrokken disciplines:
Er vindt intensieve samenwerking plaats met diverse disciplines: thoraxchirugie (ritmechirurgie), congenitale hartziekten en kindercardiologie (behandeling ritmestoornissen bij patiënten met aangeboren hartafwijkingen), en de afdeling cardiogenetica (erfelijke ritmestoornissen).
Daarnaast bestaat een goede samenwerking met de cardiologen in de perifere ziekenhuizen. Catheter ablatie en implantatie van een ICD met of zonder biventriculaire pacemaker gebeurt in het UMCG, terwijl de controles vooraf en nadien grotendeels in het verwijzende centrum worden verricht.
Optimalisatie van medicamenteuze behandeling van ritmestoornissen wordt indien noodzakelijk in het UMCG (poli)klinisch verricht waarna terugverwijzing naar het verwijzende ziekenhuis gebeurt.
Meer informatie:
Patiëntenvereniging:
Stichting ICD dragers Nederland (STIN)
www.sidned.nl
Hartezorg, vereniging van hartpatiënten
www.hartezorg.nl
Contact:
Mw. Prof. Dr. I.C. van Gelder, cardioloog
Afdeling cardiologie
Universitair Medisch Centrum Groningen
i.c.van.gelder@thorax.umcg.nl
050-3611327
Overige links:
Erfelijke hartritmestoornissen
Patiëntenvereniging Aangeboren Hartafwijkingen
Brochure Hartritmestoornissen (Hartstichting)
Hart en Vaatgroep, van en voor mensen met een hart- of vaatziekte
