Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten


Multidisciplinaire dagbehandeling (LUMC)

Voor de meeste patiënten met reumatische aandoeningen volstaat behandeling door de reumatoloog en de reumaverpleegkundige, eventueel aangevuld met zorgverlening vanuit andere disciplines zoals de fysiotherapeut of ergotherapeut.

In enkele gevallen is deze zorg onvoldoende om een voor de individuele patiënt optimaal niveau van functioneren in dagelijkse activiteiten en maatschappelijke participatie te behalen. Deze patiënten komen in aanmerking voor een multidisciplinaire teambehandeling. Deze wordt aangeboden op de afdeling Sole Mio Ambulante Zorg van de afdeling Reumatologie van het LUMC.

De behandeling bestaat uit een diagnostische fase (2 dagen) en een behandelfase (gemiddeld 6-7 behandeldagen). Verwijzingen vinden plaats door reumatologen. Soortgelijke multidisciplinaire voorzieningen specifiek voor mensen met reumatische aandoeningen zijn op dit moment slechts in een enkel ziekenhuis of revalidatiekliniek in de Randstad voorhanden.

De betrokken disciplines zijn o.a.: de reumatoloog, verpleegkundige, fysiotherapeut, ergotherapeut en maatschappelijk werkende. Zonodig wordt het team aangevuld met andere zorgverleners, zoals de orthopedisch chirurg of orthopedisch schoenmaker.

Binnen de multidisciplinaire dagbehandelingen kunnen specifieke problemen geattaqueerd worden zoals de multidisciplinaire arbeidsbegeleiding, multidisciplinair handenteam & multidisciplinaire groepsdagbehandeling Sclerodermie.

Multidisciplinaire arbeidsbegeleiding
Arbeidsproblematiek komt bij chronische reumatische aandoeningen frequent voor. De zorg en begeleiding die patiënten ontvangen van reumatologen en andere zorgverleners (inclusief de bedrijfsarts) is voor een deel van de patiënten onvoldoende om langdurig ziekteverzuim en / of blijvende arbeidsongeschiktheid te voorkomen.

Het doel van multidisciplinaire arbeidsbegeleiding is het verhelderen van het arbeidsprobleem en het adviseren van patiënten en zorgverleners ten aanzien van het behoud van of de terugkeer naar betaald werk. Dit gebeurt in de vorm van een multidisciplinaire dagbehandeling, die wordt aangeboden op de afdeling Sole Mio Ambulante Zorg van de afdeling Reumatologie van het LUMC.

De arbeidsbegeleiding bestaat uit een diagnostisch traject (1 dag) en een adviestraject (gemiddeld 1-2 dagen). Uitvoering van de adviezen vindt zoveel mogelijk op de werkplek en in de eerste lijn plaats. Per jaar worden ongeveer 75 patiënten naar het arbeidsteam van de afdeling Reumatologie van het LUMC verwezen, waarvan een fors deel topreferent (afkomstig van buiten het verzorgingsgebied van het LUMC).

Verwijzingen vinden plaats door reumatologen, bedrijfsartsen en verzekeringsartsen. In Nederland zijn soortgelijke gespecialiseerde voorzieningen slechts in een beperkt aantal academische centra, revalidatieklinieken of reumaklinieken beschikbaar.

In de Randstad zijn er op dit moment geen andere instellingen die multidisciplinaire arbeidsbegeleiding specifiek voor mensen met reumatische aandoeningen bieden. Bij de arbeidsbegeleiding betrokken disciplines zijn: reumatoloog, fysiotherapeut, ergotherapeut en maatschappelijk werkende. Tevens is een bedrijfsarts als consulent aan het team verbonden.

Multidisciplinair handenteam
Reumatoïde artritis en andere reumatische aandoeningen tasten vaak ook de handen aan. Dit heeft uiteraard grote gevolgen voor het dagelijks functioneren en de mogelijkheden om arbeid te verrichten. Soms is de onderliggende problematiek zo complex, dat de problemen aan de handen niet in de gebruikelijke setting geanalyseerd en behandeld kunnen worden.

Voor die vormen van handfunctieproblematiek waarvoor geen enkelvoudige oplossing mogelijk is, is het multidisciplinaire handenteam opgezet. Hier wordt complexe handfunctieproblematiek vanuit verschillende gezichtspunten geanalyseerd, waarna een advies volgt over de optimale behandelstrategie voor deze individuele patiënt.

De zorg door het multidisciplinaire handenteam wordt aangeboden op de afdeling Sole Mio Ambulante Zorg van de afdeling Reumatologie van het LUMC. Deze behandelvorm bestaat uit een diagnostisch traject (1 dag) en een adviestraject (minimaal 1 dag). Uitvoering van de adviezen vindt zo mogelijk in de directe omgeving van de patiënt plaats.

Per jaar worden ongeveer 50 patiënten naar het handenteam van de afdeling Reumatologie het LUMC verwezen, waarvan 25 topreferent. Verwijzingen vinden plaats door reumatologen en orthopedisch chirurgen. In Nederland zijn soortgelijke gespecialiseerde voorzieningen slechts in een beperkt aantal academische centra, revalidatieklinieken of reumaklinieken beschikbaar.

Bij het multidisciplinair handenteam betrokken disciplines zijn: de reumatoloog, orthopedisch chirurg, revalidatiearts, ergotherapeut en fysiotherapeut.

Multidisciplinaire groepsdagbehandeling Sclerodermie
Sclerodermie is een ernstige, relatief zeldzame reumatische systeemziekte, die een grote invloed heeft op het dagelijks functioneren en de kwaliteit van leven. Door de betrokkenheid van vele organen en orgaansystemen hebben patiënten met sclerodermie vaak met een groot aantal zorgverleners te maken. De deskundigheid van de zorgverleners, de afstemming van zorg en het gebrek aan lotgenotencontact vormen belangrijke knelpunten in de zorgverlening.

De multidisciplinaire teambehandeling voor sclerodermie wordt aangeboden op de afdeling Sole Mio Ambulante Zorg van de afdeling Reumatologie van het LUMC. Het is een multidisciplinair dagbehandelingsprogramma van 12 weken, in een frequentie van 1x per week, en waarbij behandeld wordt in groepen van 4-6 personen.

Naast individuele medische behandeling door de reumatoloog en andere medisch specialisten én individuele begeleiding door de verpleegkundige, fysio- en ergotherapeut en maatschappelijk werker, is er een groepsoefentherapieprogramma (1x per week) en een groepseducatieprogramma (6 bijeenkomsten, onder leiding van medisch specialisten en andere zorgverleners).

Naast de dagbehandeling oefenen patiënten in de behandelperiode een keer per week in de eigen woonomgeving onder begeleiding van de eigen fysio- of oefentherapeut, die hiertoe door zorgverleners van de afdeling Reumatologie van het LUMC speciaal is opgeleid. Verwijzingen vinden plaats door reumatologen.

Soortgelijke multidisciplinaire voorzieningen die zowel een gestandaardiseerd diagnostisch als een therapeutisch traject omvatten en specifiek zijn ontwikkeld voor mensen met sclerodermie zijn slechts in een beperkt aantal academische centra en reumaklinieken beschikbaar en op dit moment in de Randstad niet voorhanden.

De betrokken disciplines
De reumatoloog, verpleegkundige, fysiotherapeut, ergotherapeut en maatschappelijk werkende, longarts, cardioloog, dermatoloog, gynaecoloog/seksuoloog, mondhygiëniste, maag-darm-lever arts.

Meer informatie:

www.reumanet.nl/Reumanet/Zorginstellingen/Dagbehandeling.htm
www.reumanet.nl/Reumanet/Zorginstellingen/Arbeidsteam.htm
www.reumanet.nl/Reumanet/Zorginstellingen/Handenteam.htm

Contact:

Mw. Dr. Z. de Jong
Mw. L Beaart, verpleegkundige
071 526 4662



Overige links:

Sclerodermie, algemene informatie van het Erfocentrum

Topreferent
topreferentie: verwijzing naar de gespecialiseerde zorg in een UMC
Sclerodermie
reumatisch ziektebeeld waarbij een soort littekenvorming optreedt in huid en organen
ECT
elektroconvulsieve therapie: behandeling waarbij onder narcose een elektrische prikkel wordt toegediend aan de hersenen