Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten
Artrose (UMC Utrecht)
Van alle gewrichtsaandoeningen is artrose de meest voorkomende. In de internationale literatuur wordt artrose vaak osteoarthritis genoemd. Daarmee bedoelt men dat er vaak sprake is van een ontsteking van het gewricht.
Ziektebeeld en behandeling
Er bestaan verschillende vormen van artrose. Sommige ontstaan al op relatief jonge leeftijd, zoals erfelijke artrose en artrose als gevolg van letsel. De meeste artrose komt voor bij ouderen. Vanaf een leeftijd van 60 jaar heeft meer dan 50% van de mensen last van enige vorm van artrose.
Artrose is een langzaam verlies van gewrichtskraakbeen. Het tempo waarin het kraakbeen verdwijnt, verschilt per patiënt en per gewricht. Daarnaast wordt het ziekteproces gekenmerkt door toegenomen stofwisseling in het onderliggende bot. Regelmatig treedt prikkeling op van het gewrichtsvlies (de synoviale membraan), waardoor een gewrichtsontsteking ontstaat. Patiënten hebben veel last van pijn, stijfheid en ten slotte functieverlies.
De maatschappelijke relevantie van artrose is groot vanwege het grote aantal mensen dat last krijgt van deze aandoening. Het RIVM schatte dat in 2000 ruim 1.3 miljoen mensen in Nederland last hadden van artrose en dat dit aantal door de vergrijzing van de bevolking en de toenemende levensverwachting alleen maar zal toenemen.
Functioneel zijn vooral artrose van heup, knie en handgewrichten het meest ingrijpend. In eindstadia van heup- en knieartrose kunnen operaties grote verbetering geven. Bij mildere vormen en bij handartrose worden leefregels, fysiotherapie en medicamenteuze behandelingen gebruikt.
Artrose staat pas sinds een jaar of tien in het centrum van de wetenschappelijke belangstelling. Nog niet zolang geleden bestond de opvatting dat men er maar mee moest leren leven. Inmiddels is de kennis over artrose sterk toegenomen; vooral op het gebied van de biochemie van de ontstekingsprocessen en de kraakbeenschade, met daarbij de medicamenteuze mogelijkheden om het degeneratieve proces af te remmen.
Deze benadering van artrose, waarbij ontsteking en stofwisselingsprocessen centraal staan, komt voornamelijk uit het fundamentele onderzoek. Een belangrijk deel van deze ontwikkelingen vindt plaats binnen het vakgebied Reumatologie en hieraan levert onze afdeling een belangrijke en internationaal erkende bijdrage. Reumatologen hebben immers veel ervaring met en inhoudelijke kennis over de niet-operatieve behandeling van gewrichtsklachten.
Betrokken medisch specialismen en vereiste expertise
De afdeling Reumatologie & Klinische Immunologie van het UMC Utrecht is een tertiair verwijscentrum voor vooral de inflammatoire vorm van artrose. Deze patiënten worden landelijk binnen de universitaire centra gevolgd in het kader van het parelsnoerinitiatief.
Daarnaast is de Utrechtse afdeling penvoerder van het onderzoek naar vroege artrose van heup en knie, geïnitieerd door het Reumafonds. Hierin worden 1000 patiënten tussen de 45 en 65 jaar met recent ontstane klachten langdurig gevolgd. Deze studie die veel informatie zal gaan opleveren over prognostische factoren, is uniek in de wereld.
De afdeling Reumatologie & Klinische Immunologie heeft in samenwerking met de afdeling Orthopedie een internationaal erkende nieuwe behandeling voor ernstige artose van enkel en knie ontwikkeld, in de vorm van gewrichtsdistractie. Bij deze behandeling worden de gewrichtsoppervlakken drie maanden enkele millimeters uit elkaar getrokken door middel van een operatief aangebracht frame.
Betrokken medische disciplines: reumatologen, orthopedisch chirurgen, fysiotherapeuten en ergotherapeuten. Betrokken fundamentele disciplines: medische biologie, radiodiagnostiek, biochemie, epidemiologie
Percentage topreferentie-patiënten: 5%
Patiëntenvereniging:
Reumapatiëntenbond waarvan de P-AL (poly-artrose lotgenoten) deel uitmaakt
www.reumafonds.nl
www.poly-artrose.nl
contact:
www.umcutrecht.nl/zorg/patiënten/poliklinieken/R/reumatologie
