Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten
Osteoporose (azM)
Onder osteoporose wordt in bredere zin verstaan aandoeningen die als
gemeenschappelijk kenmerk een verhoogde kans op botbreuken (fracturen)
hebben.
Ziektebeeld en behandeling
Osteoporose is gerelateerd aan reumatische ziekten en het gebruik van glucocorticoïden, waardoor osteoporose erg belangrijk is voor de reumatoloog. In Maastricht is er een intensieve samenwerking met traumatologen en orthopedisch chirurgen in de 'fractuur en osteoporose kliniek' en er wordt langs korte lijnen samengewerkt met de huisartsen.
De behandelingsmogelijkheden bij osteoporose zijn sterk toegenomen. Ook staat vast dat een optimale behandeling mits tijdig en vakkundig onderzocht snel effectief is. Vaak blijken er specifieke oorzaken voor osteoporose aanwezig te zijn (secundaire osteoporose), die een specifieke behandeling behoeven.
Bij een patiënt die recent een bot gebroken heeft, blijkt vaker secundaire osteoporose gevonden te worden. Ook is bij hem of haar de kans op een volgende botbreuk groter dan alleen op basis van een lage botdichtheid is te verwachten. Dat blijkt onder meer uit het Maastrichtse onderzoek 'Looking beyond the fracture'.
Bij het voorkómen van botbreuken is een goede analyse van risicofactoren en het inschakelen van een osteoporoseverpleegkundige van het allergrootste belang. Verder is duidelijk dat de vroege aanpak na een botbreuk van groot belang is. Bij een deel van de patiënten werkt de behandeling met gebruikelijke middelen onvoldoende.
Zij komen in aanmerking voor behandeling met 'biologicals ' zoals teriparatide (recombinant humaan parathyroïd hormoon (rhPTH) fragment 1-34) of proteact (rhPTH 1-84) of nieuwe experimentele therapieën, vooral gericht op nieuwe botvorming.
Per jaar worden in het azM ongeveer 1000 fracturen op basis van osteoporose bij 50 plussers (vrouwen en mannen) gevonden en behandeld en in geheel Nederland ongeveer 80.000 patiënten.
Wetenschappelijk onderzoek
Momenteel zijn 5 medewerkers in 5 disciplines actief bezig aan een proefschrift: over secundaire osteoporose (bij sarcoïdose en inflammatoire darmziekten, ziekte van Bechterew en recente fracturen), het voorspellen van fracturen in de huisartspraktijk, en de preventie van hernieuwde fracturen.
Verwacht wordt dat in principe alle patiënten met een recente botbreuk in aanmerking komen voor een integrale aanpak en dat van deze patiënten 50% bijkomende afwijkingen vertoont.
Betrokken medisch specialismen en vereiste expertise
Voor een optimale zorg is een samenwerking nodig tussen de chirurgen (traumatologen en orthopeden), reumatologen, endocrinologen, osteoporoseverpleegkundigen, geriaters, revalidatieartsen en nucleaire geneeskundigen (voor botmeting en wervelmorfometrie). Deze samenwerking is in het azM optimaal gerealiseerd.
Fundamenteel onderzoek: Hiertoe zijn er interne samenwerkingsverbanden en nationale en internationale samenwerkingsverbanden (wervelmorfometrie, secundaire osteoporose, botmerkers).
