Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten
Oncologische Urologie (Blaas-, prostaat-, penis-, nier- en zaadbalkanker) (UMC Utrecht)
Blaaskanker
Blaastumoren worden in eerste instantie met een kijkoperatie verwijderd. Een vervelende eigenschap is dat ze niet altijd even goed te zien zijn en dat ze vaak terugkomen.
In het UMC Utrecht wordt bij de behandeling gebruik gemaakt van een gevoelige techniek, de zogenaamde photodynamische diagnostiek (PDD) waarbij tumoren en hun begrenzing optimaal zichtbaar zijn.
Daardoor is het mogelijk de tumoren completer weg te halen en zal op termijn minder vaak een blaasverwijdering nodig zijn. PDD wordt buiten het UMC Utrecht nog maar weinig toegepast.
Bij patiënten met een tumor die ingroeit in de spierwand van de blaas is een radicale verwijdering van de blaas de standaard. Bij sommige patiënten kan de tumor lokaal worden weggenomen, gevolgd door inwendige bestraling: blaassparende behandeling met Iridium-192 brachytherapie. Deze minder ingrijpende behandeling geeft in geselecteerde gevallen goede resultaten.
Indien moet worden overgegaan tot blaasverwijdering, streven we naar een optimale blaasvervanging. We richten ons speciaal op patiënten met een hoger operatierisico door bijkomende ziekten, stollingsstoornissen en op patiënten met uitgebreide tumoren in het bekkengebied zoals gynaecologische tumoren of kanker van dikke darm en endeldarm waarbij de uroloog een belangrijke rol speelt.
Prostaatkanker
Prostaatkanker komt veel voor. We bieden het volledige spectrum van erkende behandelingen aan.
Een tot de prostaat beperkte tumor met meer kwaadaardige weefselkenmerken wordt operatief verwijderd. Hierbij maken we gebruik van de laparoscopische prostaatverwijdering met de operatierobot die slechts in een beperkt aantal centra in Nederland voorhanden is.
Bij de minder ernstige vormen kan implantatie van radioactieve jodiumzaadjes in de prostaat (brachytherapie) het beste zijn; het UMC Utrecht heeft met meer dan 1500 behandelingen verreweg de grootste ervaring hiermee in Nederland.
Als na een in opzet curatieve behandeling de hoeveelheid PSA stijgt, kan dat duiden op een locaal recidief of op uitzaaiingen elders in het lichaam. Door middel van zeer geavanceerde, unieke MRI-apparatuur zijn we in staat om beter onderscheid te maken tussen deze twee mogelijkheden en daardoor optimaal te behandelen.
Peniskanker
Deze vorm van kanker komt ongeveer 180 keer per jaar voor. Bij minder ver gevorderde stadia is een penissparende behandeling mogelijk en vaak afdoende. Door het gebruik van de nieuwste lasertechnologie (thulium laser) is deze behandeling nu nog nauwkeuriger uit te voeren. Deze aanpak is uniek in de regio en voor een groot deel van Nederland.
De complete chirurgische verwijdering van de tumor is de enige manier waarop patiënten met verder gevorderde stadia van peniskanker kunnen genezen. Vanwege de zeldzaamheid van dit type tumor is het belangrijk dat deze in een gespecialiseerd centrum plaatsvindt.
Nierkanker
De behandeling van niertumoren heeft het beste resultaat bij een goede samenwerking tussen uroloog, medisch oncoloog, interventieradioloog en patholoog.
Daarom is er in het UMC Utrecht een voor Nederland unieke Niertumorenpoli in het kader van het UMC Utrecht Cancer Center.
Bij tumoren die niet uitgezaaid zijn, kan genezing bereikt worden door de tumor te verwijderen. We weten nu dat het in veel gevallen niet meer nodig is de hele nier weg te halen. Voor de niersparende tumorverwijdering is bijzondere expertise nodig.
Partiële nefrectomie, via de kijkbuis (laparoscopisch) of een open benadering heeft de voorkeur. Soms wordt de nier buiten het lichaam van tumoren ontdaan en in samenwerking met de transplantatiechirurg teruggeplaatst.
Bij patiënten met kleine tumoren of patiënten met een te slechte conditie voor een operatie of narcose, werken we meestal met locale warmtebehandeling (radiofrequente ablatie).
Soms heeft de tumor zich uitgebreid tot in de onderste holle ader of zelfs tot in het hart. De operatieve behandeling vereist dan een goede samenwerking tussen de uroloog, vaatchirurg en hartchirurg. In het UMC Utrecht is die voorhanden.
De expertise op het gebied van niertumoren berust ook op de ervaring met niersparende behandelingen bij patiënten met erfelijke vormen van nierkanker die op de polikliniek erfelijke ziekten worden gevolgd, zoals de ziekte van Von Hippel-Lindau en Tubereuze sclerose.
Zaadbalkanker
Deze relatief zeldzame vorm van kanker komt vooral bij jonge mannen voor. Bij uitzaaiingen is chemotherapie zeer effectief. Bij mannen die chemotherapeutisch behandeld gaan worden kan voor de behandeling zaad worden ingevroren en opgeslagen in onze spermabank.
Uitzaaiingen treden vaak op naar lymfeklieren in de buik. Het UMC Utrecht is regionaal verwijscentrum voor chemotherapie bij uitgezaaide testistumoren. Als er na de chemotherapie restanten van de uitzaaiingen overblijven dan moeten die chirurgisch verwijderd worden.
Die operatie (retroperitoneale lymfklierverwijdering) vergt een bijzondere expertise. Voor de regio Midden-Nederland worden al deze mannen behandeld op de afdeling urologie van het UMC Utrecht.
Belangrijkste betrokken disciplines
Medische oncologie, Radiotherapie, Pathologische anatomie, Radiologie, Nucleaire Geneeskunde, Klinische Fysica, Erfelijke aandoeningen, Hepatobiliaire chirurgie, Vaatchirugie, Thoraxchirurgie, colorectale chirurgie, gynaecologie. Belangrijkste betrokken fundamentele disciplines: Moleculaire biologie, biochemie, biostatistiek, Biomedische fysica.
Meer informatie:
Patiëntenverenigingen:
Blaaskanker: Stichting Waterloop
www.kankerpatiënt.nl/waterloop
Prostaatkanker: Stichting Contactgroep Prostaatkankerpatiënten (SCP) www.kankerpatiënt.nl/prostaatkanker
Zaadbalkanker:
www.stichtingkernzaak.nl
Algemeen: KWF
www.kwfkankerbestrijding.nl
Contact:
A.E. Boeken Kruger (prostaatkanker, blaaskanker, nierkanker)
M.T.W.T. Lock, uroloog (peniskanker)
Prof. Dr. J.L.H.R. Bosch, (nierkanker, testiskanker)
www.umcutrecht.nl/zorg/patienten/specialismen/U/urologie/contact.htm
Afdeling Urologie
Huispostnummer C 04.236
Universitair Medisch Centrum Utrecht
Heidelberglaan 100
3584 CX Utrecht
Overige links:
Von Hippel Lindau syndroom (VHL), algemene informatie van het Erfocentrum
Tubereuze Sclerose Complex, algemene informatie van het Erfocentrum
Blaaskanker, algemene informatie van het KWF
Prostaatkanker, algemene informatie van het KWF
Nierkanker, algemene informatie van het KWF
Zaadbalkanker, algemene informatie van het KWF
