Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten
Non-Hodgkin lymfoom (NHL)
Ziektebeeld en behandeling
Non-Hodgkin lymfoom (NHL) omvat een grote diversiteit van lymfklierkankers die overal in het lichaam kunnen optreden, niet alleen in de lymfkliergebieden, maar vaak ook elders (bij meer dan veertig procent van de patiënten). NHL patiënten zijn ouder dan Hodgkin patiënten. De helft van hen zijn 60 jaar of ouder.
Er bestaan meer dan dertig soorten non-Hodgkin lymfomen, die soms moeilijk van elkaar te onderscheiden zijn. Geavanceerde technieken zoals moleculaire diagnostiek en immunohistochemie zijn nodig om een goede diagnose te stellen. Voor elke patiënt is overleg nodig tussen gespecialiseerde, ervaren pathologen in een UMC.
De toegenomen wetenschappelijke kennis over non-Hodgkin lymfomen heeft geleid tot nieuwe inzichten in de beste behandeling voor elke individuele patiënt. Er zijn veel verschillende behandelingen mogelijk. De keuze voor een bepaalde behandeling hangt af van het type non-Hodgkin lymfoom, de plaats in het lichaam (sommige orgaanlokalisaties vereisen specifieke behandeling, zoals die in het centraal zenuwstelsel, de maag, de huid, etc.), de leeftijd, en het risicoprofiel van de patiënt. De behandeling kan variëren van een afwachtend beleid tot van meet-af-aan maximaal intensieve behandeling waaronder autologe stamceltransplantatie.
De meeste patiënten zullen chemotherapie met een dure antistof (rituximab) behoeven. Binnen HOVON en de EORTC worden de meeste patiënten met een non-Hodgkin lymfoom, ook diegenen die ouder zijn dan 65 jaar, behandeld in een van de vele verschillende klinische studies. Hoewel deze zorg deels ook in een niet-academisch centrum kan plaatsvinden, vereisen een aantal therapieschema's zo veel expertise dat vrijwel uitsluitend de universitaire centra dit kunnen bieden.
Enkele vormen van non-Hodgkin lymfoom die dergelijke topreferentiezorg nodig hebben zijn: de meeste T cel non-Hodgkin lymfomen, mantelcellymfoom, primair centraal zenuwstelsellymfoom, posttransplantatielymfoom, non-Hodgkin lymfoom bij AIDS en andere immuundeficiënties, Burkitt lymfoom, high risk diffuus grootcellig B cel lymfoom, en alle patiënten met een agressief lymfoom dat na behandeling terugkeert (recidief).
Percentage topreferentiepatiënten
Jaarlijks krijgen 20 mensen per 100.000 inwoners een non-Hodgkin lymfoom. Een aanzienlijk deel (naar schatting de helft) valt onder de categorie topreferentiepatiënten, met name alle patiënten met een agressief non-Hodgkin lymfoom die een recidief vertonen en kandidaat zijn voor autologe stamceltransplantatie.
Betrokken medische specialismen en vereiste expertise
Interne geneeskunde-hematologie, hematopathologie, radiotherapie, nucleair geneeskunde/PET centrum, radiologie, specifiek opgeleid verpleegkundig personeel, dedicated maatschappelijk werk, researchverpleegkundigen, andrologie/fertiliteit, neurologie (CNS lymfomen, CNS profylaxe), dermatologie (cutane lymfomen).
Onderzoek
In alle UMC's vindt klinisch onderzoek plaats op het gebied van NHL. UMC hematologen zijn al jaren actief als studiecoördinator van alle multicenter behandelprotocollen binnen HOVON en EORTC verband,
Patiëntenvereniging:
Lymfklierkanker Vereniging Nederland
www.kankerpatient.nl/lvn
Meer informatie:
www.amc.nl
www.azm.nl
www.erasmusmc.nl
www.lumc.nl
www.umcg.nl
www.umcutrecht.nl
www.umcn.nl
www.vumc.nl
Overige links:
Non-Hodgkin lymfoma, informatie van KWF
