Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten
Bovenste extremiteitchirurgie (LUMC)
A. Secundaire chirurgie bij zenuwletsels
Beschadiging van een of meer zenuwen kan door verschillende oorzaken ontstaan. Het meest voorkomend zijn de zogeheten plexus brachialis letsels. De plexus brachialis is een vlechtwerk van zenuwen in de schouder, waarin de zenuwen lopen naar de armen en de hand.
Dit vlechtwerk kan beschadigd worden tijdens de geboorte (obstetrisch plexus brachialis letsel), maar ook door schade van buitenaf (bijvoorbeeld door motorongevallen).
Zeldzamer zijn uitvalsverschijnselen doordat een zenuw wordt aangetast door een ontsteking. De behandeling van al deze zenuwletsels is complex en multidisciplinair en vereist bijzondere expertise. De behandeling van deze zeldzame letsels is geconcentreerd in enkele centra in Nederland (LUMC, VUMC en Atrium Heerlen).
In het LUMC worden behalve de obstetrische letsels bij pasgeborenen ook de zenuwletsels bij volwassenen behandeld. Gezien de zeldzaamheid van obstetrische letsels (3-5/1000 geborenen) en overige aantal letsels werkt deze centrale aanpak kwaliteitsverhogend voor de patiëntenzorg.
Het aantal nieuwe patiënten dat de Leidse polikliniek bezocht, bedroeg in 2007 al meer dan 250; in 2008 bezochten bijna 3000 nieuwe patiënten de neurochirurg en de orthopedisch chirurg. Vaak gaat het om patiënten die gedurende langere tijd zorg nodig hebben. Dat geldt met name voor de letsels die bij de geboorte ontstaan, waar de patiënt meestal tot de leeftijd van 16 of 17 jaar onder controle blijft op de polikliniek.
Betrokken disciplines
De behandeling is multidisciplinair, waarbij neurochirurg, orthopedisch chirurg, revalidatiearts en fysio/ergotherapeut in wisselende samenstelling participeren. Soms begint de behandeling met neurochirurgie, soms met een orthopedische behandeling. In alle gevallen is goede revalidatie van groot belang.
Bij jonge kinderen is het meestal noodzakelijk om een deel van de diagnostiek (CT-scans, MRI-scans) onder narcose uit te voeren. Daarom wordt ook intensief samengewerkt met de kinderanesthesiologie.
Fundamentele disciplines: Neurofysiologie, neuropathologie (voor neurochirurgie operaties). Onderzoek orthopedie: radiologie, stamcellaboratorium, pathologie.
B. Prothesiologie schouder, elleboog en hand
Gewrichtsprotheses voor schouder, elleboog of hand vinden van oudsher vooral toepassing binnen de reumachirurgie. Het betreft relatief zeldzame operaties, die daarom in een gespecialiseerd centrum thuishoren.
Steeds vaker worden deze operaties ook toegepast bij patiënten die geen reumatische aandoening hebben, maar als gevolg van hun leeftijd kampen met problemen door spierzwakte en aantasting van het kraakbeen (artrose).
Per jaar worden in Nederland ongeveer 150 elleboogprothesen geplaatst en 500-700 schouderprothesen. Van de patiënten die een heup- en knieprothese nodig hebben (landelijk een veel voorkomende ingreep, zo'n 40.000 per jaar) heeft in het LUMC 40% reumatoïde artritis of een daaraan gerelateerde ziekte.
Bij de hierboven geschetste complexe behandelingen wordt gebruikgemaakt van uitgebreide kennis en expertise op het gebied aan reumachirurgie, biomechanica en ervaring in de behandeling van zenuwletsels.
Op het orthopedie-reumatologie spreekuur komen gemiddeld 200 nieuwe patiënten per jaar, op het schouder- en elleboog spreekuur 110 nieuwe patiënten (75% supraregionaal) Het reumahandenspreekuur heeft een nog sterker multidisciplinair karakter (orthopedie, reumatologie, ergotherapie, revalidatie en fysiotherapie) met 40 nieuwe patiënten per jaar.
Betrokken disciplines
Orthopedie, reumatologie, neurochirugie, neurologie, ergotherapie, revalidatie en fysiotherapie, radiologie (LKEB). Fundamentele disciplines: epidemiologie/reumatologie, TUDelft.
Onderzoek
Samenwerkingsverbanden binnen de Dutch Shouldergroup: Laboratorium voor bewegingsanalyse (orthopedie en revalidatiegeneeskunde), LKEB (laboratorium voor klinische beeldverwerking), LUMC; vakgroep werktuigbouw en maritieme techniek en de vakgroep computer graphics TU Delft; Vakgroep kinesiologie VU. Samenwerking profiel Regeneratieve Geneeskunde LUMC, autologe celtherapie bij plexus brachialis letsels.
Patiëntenvereniging:
Erbse Parese Vereniging Nederland
www.patientenbelangen.nl
http://www.epvn.nl
http://www.reumafonds.nl
Meer informatie:
www.lumc.nl
(doorklikken naar organisatie A-Z - orthopedie)
Contact:
Prof dr R.G.H.H. Nelissen, orthopedisch chirurg
http://r.g.h.h.nelissen@lumc.nl
dr M.J.A. Malessy, neurochirurg
m.j.a.malessy@lumc.nl
