Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten


Verloskunde en Prenatale Geneeskunde (Erasmus MC)

De patiëntenzorg van Verloskunde en Prenatale Geneeskunde van het Erasmus MC strekt zich uit van voor de bevruchting tot en met de geboorte van het kind. Stellen met een kinderwens en aanstaande ouders krijgen zorg en behandeling die erop gericht is de zwangerschap optimaal te laten verlopen zodat het kind in zo goed mogelijke omstandigheden ter wereld komt. De gezondheid van de moeder en het kind voor, tijdens en na de zwangerschap staan centraal. We noemen dit preconceptiezorg.

De subafdeling Verloskunde en Prenatale Geneeskunde onderscheidt zich van andere academische centra door het grote aanbod van patiënten en de vaak zeer complexe zwangerschapspathologie. Om de zorg te optimaliseren is er een intensieve samenwerking met andere academische disciplines. Ook is er binnen de obstetrische staf een internist werkzaam die gespecialiseerd is in 'obstetric medicine'.

Specialistische preconceptiezorg

De afdeling Verloskunde en Vrouwenziekten van het Erasmus MC heeft veel deskundigheid in huis op het gebied van preconceptiezorg. Vrouwen en stellen met een kinderwens kunnen hier terecht voor gespecialiseerd advies over de risico's bij zwangerschap. Dit is vooral van belang bij vrouwen met een ziekte of afwijking waardoor de risico's bij zwangerschap verhoogd zijn.

Bij veel vrouwen die bij ons komen, is sprake van een ernstig gestoorde verloskundige voorgeschiedenis, chronische ziekten of aangeboren afwijkingen. Soms hebben zij een orgaantransplantatie ondergaan. Bij het consult wordt gekeken naar allerlei factoren die van invloed zijn op de zwangerschap en de gezondheid van moeder en kind voor, tijdens en na de geboorte.

Ook kijken we naar de risico's op een miskraam en vroeggeboorte. Op basis van goede informatie en een zorgvuldige risicoafweging kunnen stellen besluiten voor een zwangerschap te kiezen of daar van af te zien. Het is van groot belang een goed plan te maken voor het beleid rondom de zwangerschap, de bevalling en het kraambed. Dit gebeurt, gecoördineerd door de obstetricus, in samenspraak met de meebehandelende specialismen.

Zwangerwijzer
Samen met het Erfocentrum heeft het Erasmus MC een website ontwikkeld, www.zwangerwijzer.nl, waar stellen met een zwangerschapswens een vragenlijst kunnen invullen om risico's te achterhalen. De site bevat een veertigtal vragen over doorgemaakte ziekten, aandoeningen in de familie, leefstijl, rook- en drinkgedrag en eventueel contact met schadelijke stoffen.

Op basis van de antwoorden ontvangt het paar uitgebreide informatie over de risico's en mogelijke stappen om deze te verminderen. Voor hulpverleners is er een webapplicatie ontwikkeld, de preconceptiewijzer, waarin de individuele risicofactoren van een stel uit www.zwangerwijzer.nl worden gekoppeld aan adviezen en suggesties wanneer er hoge risico's blijken te zijn. Veel hulpverleners, verloskundigen en gynaecologen maken gebruik van de site bij het geven van preconceptiezorg.

Jonge zwangerschap

In het Centrum Jonge Zwangerschap kunnen stellen terecht die te maken hebben gehad met herhaalde miskramen (recidiverende miskraam). Als zij opnieuw zwanger zijn, komen zij wekelijks op een speciaal spreekuur waar zij uitgebreide psychosociale counseling krijgen. Ook wordt een driedimensionale echo van de vrucht gemaakt, die vervolgens bestudeerd wordt in de I-space, een laboratorium voor 3D virtual reality.

Hier is het mogelijk de beelden van het embryo driedimensionaal te projecteren en te bekijken. Zo kunnen de ontwikkeling en groei van het embryo gevolgd worden. Met behulp van deze virtuele embryoscopie kan men ook vroege groeivertraging en aangeboren afwijkingen op het spoor komen tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap.

Ook is in de I-space een techniek ontwikkeld om het volume te meten van onder meer de dooierzak, de hersenholten en het gehele embryo. Wanneer een zwangerschap toch in een miskraam eindigt, wordt verder onderzoek gedaan met de beelden in combinatie met chromosoomonderzoek. Dankzij de verschillende geavanceerde technieken in het centrum kan de embryonale geneeskunde zich ontwikkelen.

Hoog risico klinische verloskunde, een multidisciplinaire benadering

De subafdeling Verloskunde en Prenatale Geneeskunde werkt nauw samen met andere academische specialismen. Voorbeelden van deze multidisciplinaire benadering zijn de samenwerking met de afdelingen Anesthesie, Cardiologie, Psychiatrie, Hematologie en Neurofysiologie.

De samenwerking met Cardiologie richt zich op zwangere patiënten met hartafwijkingen. In een maandelijks overleg wordt de zorg voor deze patiënten afgestemd op hun toestand. Ook over een groeiende groep vrouwen met morbide obesitas (extreem overgewicht) vindt afstemming plaats.
In de samenwerking met de afdeling Psychiatrie staat de zorg voor zwangere patiënten en patiënten in het kraambed met psychiatrische problemen centraal.

De polikliniek Psychiatrie biedt deze vrouwen een speciaal dagbehandelingsprogramma aan. Patiënten kunnen als dit nodig is op de afdeling Verloskunde opgenomen worden onder psychiatrische begeleiding. Doel van de samenwerking is een zo goed mogelijke start voor moeder en kind.

De afdeling Verloskunde is daarnaast betrokken bij de behandeling van zwangere patiënten van het hemofiliebehandelcentrum en het centrum voor sikkelcelziekte.

Ook krijgen jaarlijks meer dan 100 patiënten met ernstige pre-eclampsie (hoge bloeddruk die schadelijk kan zijn voor moeder en kind, vroeger zwangerschapsvergiftiging genoemd) een behandeling op de afdeling Verloskunde, die als verwijscentrum fungeert voor dit bedreigende ziektebeeld.

In een speciale unit, de obstetrische intensive care, worden de patiënten nauwkeurig gevolgd. Na de geboorte van het kind is er een uitgebreide follow-up met speciale aandacht voor risicofactoren bij de moeder voor hart- en vaatziekten op latere leeftijd. Sommige klachten tijdens de zwangerschap blijken namelijk een voorspellende waarde te hebben voor het optreden van deze ziekten later in het leven. Dit geldt vooral voor diabetes en hart- en vaatziekten.

Betrokken disciplines/ samenwerking
Voor de diagnostiek en behandeling van menstruele cyclusstoornissen is er nauwe samenwerking met alle relevante specialisten, zoals internisten, cardiologen, klinisch genetici, kinderartsen, kinderchirurgen en neonatologen en verloskundigen.

Wetenschappelijk onderzoek
Het onderzoek van de Verloskunde en Prenatale Geneeskunde betreft in toenemende mate de jonge zwangerschap. Behalve op innovatieve embryonale beeldvorming is de aandacht gericht op de oorzaak van een gestoorde uitkomst van de zwangerschap, zoals een laag geboortegewicht en zwangerschapsvergiftiging.

Erfelijke factoren en risico's in de leefstijl van zowel de vrouw als de man in relatie tot een gestoorde ontwikkeling van het embryo en de placenta staan daarbij centraal. De verkregen kennis wordt gebruikt voor de introductie van nieuwe verloskundige zorg, waaronder programma's van preconceptiezorg.

Meer informatie:

www.erasmusmc.nl/verloskunde_vrouwenziekten
www.zwangerwijzer.nl

Patiëntenverenigingen:

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie & Gynaecologie
www.nvog.nl
Het Erfocentrum, het nationale kennis- en voorlichtingscentrum erfelijkheid
www.erfocentrum.nl
GGD Rotterdam-Rijnmond; programma Klaar voor een Kind
www.klaarvooreenkind.nl

Contact:

Afdeling Verloskunde en Vrouwenziekten, Erasmus MC
Subafdeling Verloskunde en Prenatale Geneeskunde
Contactpersoon: prof. dr. E.A.P. Steegers
010-7036886

 



Overige links:

ZwangerStraks
'Kinderen krijgen? Een goede start begint vóór de zwangerschap' Folder

Hemofilie
bloederziekte, een ernstige aangeboren stollingsstoornis
Obstetrie
verloskunde, specialistische zorg rond zwangerschap en bevalling
Prenatale
[vóór de geboorte]
Consult
advies van een specialist aan een andere arts
Hematologie
bloedziekten

NFU Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra / Oudlaan 4, 3515 GA / Postbus 9696, 3506 GR Utrecht / T 030 273 98 80 / nfu@nfu.nl