Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten
Ernstige zwangerschapscomplicaties door hoge bloeddruk bij de moeder (azM)
Ziektebeeld
Een hoge bloeddruk van de moeder tijdens de zwangerschap kan een uiting zijn van een ernstig probleem, zoals pre-eclampsie vroeger bekend als zwangserschapsvergiftiging en het HELLP syndroom.
Deze afkorting staat voor Hemolysis Elevated Liver enzymes and Low Platelets en betekent afbraak van rode bloedcellen, een gestoorde leverfunctie en een tekort aan bloedplaatjes die noodzakelijk zijn voor de bloedstolling. Beide complicaties kunnen grote risico's hebben voor moeder en kind.
Wetenschappelijk onderzoek
In het azM zijn pre-eclampsie en het HELLP syndroom speerpunten van wetenschappelijk onderzoek. De afdeling gynaecologie en obstetrie heeft zich toegelegd op het voorspellen en voorkómen van deze complicaties, alsmede vroege opsporing en vroege behandeling ervan.
Al in 1996 werd het azM aangewezen tot landelijk verwijscentrum voor vrouwen die eerder een ernstige zwangerschapscomplicatie door hoge bloeddruk hadden. Innovatie op grond van gedegen klinisch-wetenschappelijk onderzoek en de daarmee verkregen nieuwe inzichten staat bij ons hoog in het vaandel. Het klinisch-wetenschappelijk onderzoek voor deze zorginnovatie bestaat uit twee pijlers:
- Voorspelling (predictie) Het azM maakt gebruik van een databestand met gegevens uit een screeningsprogramma bij meer dan 800 vrouwen die een ernstige pre-eclampsie cq. HELLP syndroom hebben doorgemaakt. Op basis hiervan hebben we een voorspellend model ontwikkeld, waarmee we voorafgaande aan een volgende zwangerschap de kans kunnen inschatten dat zich opnieuw problemen voordoen. Momenteel -2008- zijn wij bezig de waarde van dit model verder te onderzoeken in een multicenter trial. ZonMw bekostigt deze studie.
- Vroege opsporing/behandeling: Met bovengenoemd model stellen wij vast welke vrouwen een verhoogde herhalingskans hebben. Bij deze groep van 30 ex-patiënten per jaar verrichten wij 1 x kort vóór en 4 x tijdens de eerste helft van een volgende zwangerschap onderzoek naar de groeiende moederkoek, aanpassingen in de bloedsomloop van de moeder, haar afweersysteem en stofwisseling. Bij duidelijke afwijkingen wordt - op basis van bestaande inzichten - het gevoerde klinisch beleid zo nodig aangepast. Zo proberen we te achterhalen of er nog onbekende afwijkingen zijn die samenhangen met het opnieuw optreden van pre-eclampsie of HELLP syndroom. Deze nieuwe inzichten zullen gebruikt worden om de vroege opsporing in de eerste helft van de zwangerschap aan te scherpen en vervolgens te toetsen in een multicenter trial. Deze klinische studie start in 2010.
Betrokken specialismen
Het onderzoek naar voorspellen, vroeg opsporen en behandelen van pre-eclampsie en HELLP syndroom sluit nauw aan bij klinisch onderzoek dat samen met de afdeling Vasculaire Geneeskunde wordt uitgevoerd. Hier onderzoeken wetenschappers de systemen in het lichaam die de bloeddruk regelen en de invloed van de hoeveelheid bloedvloeistof (plasmavolume) op die systemen.
Meer informatie:
www.azm.nl
Gynaecologie (algemene tekst)
Overige links:
Stichting HELLP syndroom, lotgenotencontact en informatievoorziening
