Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten
Obstetrie, Gynaecologie en Voortplantingsgeneeskunde (VUmc)
Alle afdelingen Obstetrie, Gynaecologie en Voortplantingsgeneeskunde van de Nederlandse Universitaire Medische Centra (UMC's) leveren zeer specialistische patiëntenzorg, bijzondere diagnostiek en bijzondere behandelingen. Het betreft topreferentiezorg waarover afspraken gemaakt zijn binnen de betrokken beroepsgroepen afspraken en buitengewone zorg die nauw samenhangt met het klinisch wetenschappelijk onderzoek en waarvoor soms bijzondere voorzieningen nodig zijn.
Zorg tijdens de zwangerschap
Alle UMC's beschikken over goed uitgeruste afdelingen met alle mogelijkheden om al tijdens de zwangerschap de kans te bepalen dat het kind het syndroom van Down heeft (Prenatale Screening) en om gericht te zoeken naar een bepaalde aandoening (Prenatale Diagnostiek). Soms kan het kind zelfs al in de baarmoeder worden behandeld (Prenatale Therapie). Zo verricht men in de UMC's algemeen en gespecialiseerd echoscopisch onderzoek, vlokkentesten, vruchtwaterpuncties en eventueel navelstrengpuncties.
Als er een afwijking wordt gevonden, wordt deze besproken in een multidisciplinaire werkgroep. In het advies dat de zwangere vrouw uiteindelijk krijgt, is dus de kennis en ervaring van vele professionals verwerkt, waaronder klinisch genetici, kinderartsen, neonatologen en perinatologen.
De Prenatale Screening op het syndroom van Down (het bepalen van de kans dat het kind een 'mongooltje' is) en andere nog ernstiger chromosoomafwijkingen wordt veelal georganiseerd vanuit de UMC's.
Alle UMC's beschikken over een Obstetric High Care (OHC) afdeling. Deze gespecialiseerde afdelingen zorgen voor ernstig zieke zwangeren en voor zwangeren van wie de zwangerschap wordt bedreigd (b.v. door vroeggeboorte). Het betreft o.a. de opvang en de behandeling van vrouwen met pre-eclampsie en HELLP syndroom (vroeger: zwangerschapsvergiftiging) waarbij hoge bloeddruk, stoornissen in het functioneren van de lever, de nieren en de bloedstolling aan de orde zijn. Zowel de gezondheid van de moeder als die van haar ongeboren kind worden hierdoor bedreigd.
De zorg voor zwangere vrouwen met pre-eclampsie wordt verleend door een team van specialisten bestaande uit o.a. perinatologen (gynaecologen gespecialiseerd in de zorg voor ernstig gestoord verlopende zwangerschappen), internisten en neonatologen (kinderartsen gespecialiseerd in de zorg voor te vroeg geborenen of te licht geborenen). Na ontslag uit het ziekenhuis krijgt de vrouw ook een goed onderbouwd advies over een eventuele volgende zwangerschap.
Behandeling van kanker
Alle UMC's hebben zich gespecialiseerd in de behandeling van gynaecologische kanker. Er is inmiddels veel ervaring in het stellen van de diagnose en de behandeling van vrouwen met schaamlipkanker (vulvakanker), eierstokkanker, baarmoederhalskanker en baarmoederkanker.
De behandelingen bestaan doorgaans uit combinaties van chirurgie, medicijnen (chemotherapie) en bestraling (radiotherapie). Daarom vindt de behandeling plaats door een team van specialisten: oncologisch gynaecologen, radiotherapeuten (voor bestralingsbehandeling), medisch oncologen (voor behandeling met chemotherapie) en soms oncologisch chirurgen (wanneer een tumor is uitgebreid buiten de gynaecologische organen). De coördinatie van de zorg ligt bij de oncologisch gynaecoloog.
Omdat behandeling voor gynaecologische kanker zeer ingrijpend is, zijn gespecialiseerde maatschappelijk werkenden veelal aan de afdelingen verbonden. Zij helpen bij het herkennen van problemen en het vinden van oplossingen. Mochten er door de ziekte of de behandeling problemen op seksueel gebied ontstaan dan beschikken alle UMC's over deskundigen om hierbij hulp te bieden.
Behandeling onvruchtbaarheid
Alle UMC's hebben een erkenning als IVF-centrum. De UMC's beschikken over de faciliteiten die nodig zijn om vrijwel alle vormen van hulp bij voortplanting aan te kunnen bieden. Daarbij zijn naast in de voortplantingsgeneeskunde gespecialiseerde gynaecologen ook embryologen, urologen, genetici en internisten betrokken.
In multidisciplinair verband wordt gezocht naar de beste en veiligste therapie die beschikbaar is. De UMC's publiceren hun resultaten via de website van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (www.nvog.nl).
Overige links:
Prenatalescreening.nl
Downsyndroom, algemene informatie van het Erfocentrum
Stichting HELLP syndroom, lotgenotencontact en informatievoorziening
Stichting HELLP syndroom, lotgenotencontact en informatievoorziening
Olijf, netwerk van vrouwen met gynaecologische kanker
Baarmoederhalskanker, informatie van KWF
Vulvakanker, informatie van KWF
Baarmoederkanker, informatie van KWF
Freya, vereniging van mensen met vruchtbaarheidsproblemen
