NFU TRF | Hoofd-halstumoren (LUMC)

Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten

Hoofd-halstumoren (LUMC)

De KNO-arts behandelt alle goed- èn kwaadaardige tumoren van het hoofd en de hals, met uitzondering van die tumoren die uitgaan van de hersenen en de ogen.

In geval van goedaardige tumoren gaat het vaak om aangeboren (congenitale) afwijkingen (bv. cyste, fistel ), speekselkliertumoren, en weke delen- en bottumoren van de hals) en ontstekingsprocessen van gelaat, mond- en keelholte en hals (bv. diepe halsabcessen en speekselklierontstekingen).

Jaarlijks wordt in Nederland bij zo'n 2500 mensen een kwaadaardige tumor (kanker) van de mond, neus, keelholte of het strottenhoofd geconstateerd. Het grootste deel van de patiënten is van middelbare en oudere leeftijd. Bij mannen komen deze tumoren vaker voor dan bij vrouwen.

Risicofactoren voor het ontstaan van hoofd-hals kanker zijn vooral het veel roken van tabak en drinken van alcohol. Mogelijk spelen ook erfelijke factoren en een slechte mondhygiëne een rol. Recent onderzoek heeft bewezen, dat ook bepaalde virussen (het humaan papilloma virus - HPV) voor het ontstaan van hoofd-hals kanker verantwoordelijk kunnen zijn.

De vroege stadia kunnen gewoonlijk goed met chirurgie of door bestraling worden genezen, maar de latere stadia vereisen een combinatiebehandeling van veelal chirurgie en radiotherapie.

Ook chemotherapie wordt ingezet, bijvoorbeeld om te voorkómen dat het strottenhoofd verwijderd moet worden. Bij bepaalde tumoren, met name in het strottenhoofd, wordt in geselecteerde gevallen gebruik gemaakte van laserchirurgie.

Patiënten die behandeld zijn voor tumoren in een laat stadium, houden alle in meer of mindere mate blijvende gevolgen over, zoals problemen met het slikken, spreken, ademhalen of het uiterlijk. Hierdoor kan de kwaliteit van leven van patiënten na behandeling van hoofd-hals kanker sterk afnemen.

Door de relatieve zeldzaamheid, alsmede de grote verscheidenheid aan tumoren in dit gebied en de complexiteit is de zorg voor patiënten met een kwaadaardige tumor in het hoofd-halsgebied is in Nederland voorbehouden aan één van de acht centra, die alle aangesloten zijn bij de Nederlandse Werkgroep Hoofd-HalsTumoren (NWHHT).

In deze centra vindt naast zorgvernieuwing ook wetenschappelijk onderzoek en opleiding plaats en zijn de mogelijkheden aanwezig om alle hoofd-halstumoren en de gevolgen van behandeling adequaat te kunnen behandelen. Het LUMC is er één van deze acht centra.

De werkgroep Hoofd-halstumoren van het LUMC is een multidisciplinaire werkgroep die nauw samenwerkt met het Integraal Kankercentrum West (IKW). Het doel is de organisatie van de hoofd-halsoncologische zorg in de Leids-Haagse regio te verbeteren en de kwaliteit van de individuele patiëntenzorg te optimaliseren.

Hiertoe vindt wekelijks op de maandagmiddag een bespreking plaats, waarin alle nieuwe patiënten met een tumor in het hoofd-halsgebied besproken en zo nodig ook gezien worden.

In de hoofd-halswerkgroep zijn de volgende disciplines bij elke bespreking aanwezig: KNO, radiologie, plastische chirurgie, kaakchirurgie, medische oncologie en radiotherapie. Zo nodig kan daar ook van de expertise van de dermatoloog, oogarts, MDL-arts, neurochirurg en medisch ethicus gebruik gemaakt worden.

Hoewel de logopedist, diëtist, maatschappelijk werkende en geestelijk verzorger niet bij de wekelijkse bespreking aanwezig zijn, participeren zij wel in de werkgroep. Alle deelnemers ontvangen daags na de bespreking notulen van de vergadering per e-mail.

Direct aansluitend op de maandagmiddagbespreking brengt de behandelend arts advies uit aan de patiënt en zijn/haar familie. Hoewel er vaak veel onderzoek nodig is om het stadium van de ziekte precies vast te stellen, wordt er voor gezorgd dat de tijd tussen het stellen van de diagnose en het maken van het behandelplan zo kort mogelijk is. Meestal is dit 1 tot 2 weken.