Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten

In veel beroepen staan werknemers bloot aan meer of minder schadelijke stoffen. Bij daarvoor gevoelige personen kan deze blootstelling aanleiding zijn tot het ontstaan van schade aan luchtwegen of longen. Dit kan zich uiten in klachten van kortademigheid, hoesten en/of slijm opgeven of verergering van luchtwegklachten die al aanwezig zijn.
Astma, COPD en interstitiële longaandoeningen zoals longfibrose zijn hier voorbeelden van. De klachten kunnen acuut na de blootstelling ontstaan, maar bij veel personen komen klachten pas naar voren na een langdurige blootstelling en is het vaak niet eenvoudig om de oorzaak van de klachten op te sporen. Wanneer er een relatie is met het beroep, dan heeft dit ook gevolgen voor de beroepsuitoefening.
Het Nederlands Kenniscentrum Arbeid en Longaandoeningen (NKAL) is een centrum voor klinische arbeidsgeneeskunde, dat zich richt op de diagnostiek, behandeling, reïntegratie en preventie van arbeidsrelevante longaandoeningen.
De polikliniek van het NKAL verzorgt consulten na verwijzing door de bedrijfsarts, de longarts of de huisarts en verricht expertises voor verzekeringsartsen en medische adviseurs. Werknemers met astma, COPD en interstitiële longaandoeningen vormen de grootste groep.
Een belangrijke vraagstelling is of de klachten of longaandoeningen door blootstelling op het werk worden verergerd of veroorzaakt. Het kan gaan om een individuele werknemer, maar ook om een groep van werknemers, bijvoorbeeld bij een ‘outbreak' (een plotselinge toename van het aantal ziektegevallen) in een bedrijf. Naast medisch onderzoek zal in veel gevallen ook werkplekonderzoek nodig zijn.
Andere vraagstellingen betreffen de beoordeling van de belastbaarheid in het werk, met name bij patiënten met COPD. Medisch wetenschappelijk onderzoek in het kader van preventie wordt projectmatig uitgevoerd in samenwerking met o.a. brancheorganisaties (Productschap Granen, Zaden en Peulvruchten; Arbouw).
Betrokken disciplines:
In het NKAL zijn de disciplines longziekten, arbeids- en bedrijfsgeneeskunde en arbeidshygiëne vertegenwoordigd. De polikliniek wordt uitgevoerd in samenwerking met de Divisie Hart & Longen en de afdeling radiologie van het UMC Utrecht en het Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS) van de Universiteit Utrecht. Belangrijkste betrokken fundamentele disciplines: longfysiologie; immunologie.
Dr. J.M. Rooyackers, longarts
Nederlands Kenniscentrum Arbeid en Longaandoeningen (NKAL)