Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten
Spondyloartritis (azM)
Spondyloartritis is een groep van reumatische aandoeningen met een
aantal gemeenschappelijke kenmerken, zoals ontstekingen in wervelkolom,
bekken en grotere gewrichten, associatie met genetische factoren
(HLA-B27) en familiair voorkomen.
Ziektebeeld en behandeling
Tot de groep behoren: spondylitis ankylopoëtica (ziekte van Bechterew), reactieve artritis / syndroom van Reiter, artritis bij chronisch inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, colitis ulcerosa), artritis psoriatica, en ongedifferentieerde spondyloartritis.
Spondyloartritis is niet zeldzaam. Naar schatting 1% van de bevolking lijdt aan een van de vormen van spondyloartritis. Spondylitis ankylopoëtica (ziekte van Bechterew) komt in Nederland voor bij tenminste 0.1% van de bevolking (Epidemiologisch onderzoek Zoetermeer 1984).
Lichtere vormen komen vaker voor. De aandoening neigt tot volledige verstijving van de wervelkolom waardoor het lichaam niet goed kan functioneren en werken niet of nauwelijks mogelijk is (met arbeidsongeschiktheid tot gevolg). De aandoening begint vaak al voor het 20e levensjaar. Artritis psoriatica komt veel vaker voor dan de ziekte van Bechterew, volgens sommigen zelfs net zo vaak als reumatoïde artritis.
De diagnostiek vergt gedegen klinische expertise, laboratoriumonderzoek (inclusief genetica - HLA), alsmede beeldvorming (conventionele röntgentechnieken, computer tomografie en MRI). De behandeling is deels niet-medicamenteus (fysiotherapie), en deels medicamenteus.
Daar waar NSAIDs onvoldoende effectief zijn (in 25-40%) zijn de (dure) biologicals vereist, met kosten per patiënt per jaar in de orde van 10.000-12.000 Euro (anti-TNF-alfa therapie). Deze groep vormt de topreferentie functie bij uitstek. Bij deze patiënten wordt veel aandacht besteed aan de bepaling en monitoring van ziekteactiviteit, het lichamelijk functioneren en progressie (met name van structurele schade).
Wetenschappelijk onderzoek
Fundamenteel onderzoek: Het onderzoek van de onderafdeling Reumatologie van de afdeling Interne geneeskunde van het azM is klinisch epidemiologisch georiënteerd en spitst zich toe op een aantal facetten van spondyloartritis.
Onderzoek naar vroegdiagnostiek met behulp van klinische algoritmen en (bijvoorbeeld) MRI scans neemt een belangrijke plaats in. Het onderzoek naar prognostische factoren is, naast onderzoek van nieuwe behandelingsmethoden, van zeer groot belang en neemt in Maastricht een belangrijke plaats in.
Meer fundamenteel onderzoek spitst zich toe op het ontrafelen van de mechanismen verantwoordelijk voor de benige verstijving van de wervelkolom die zo karakteristiek is voor de ziekte van Bechterew. Een belangrijke tak van onderzoek is kosteneffectiviteitonderzoek.
Het onderzoek is ingebed in een succesvolle nationale en internationale samenwerking, die gestalte heeft gekregen in de vorm van de internationale Assessment of SpondyloArthritis Society (ASAS), met een belangrijke Maastrichtse inbreng.
In verband met de hiervoor geschetste onderzoeksvraagstellingen is het van groot belang dat alle patiënten met een (vermoeden op) spondyloartritis worden gezien en onderzocht. Het percentage patiënten dat voor topreferentie functie in aanmerking komt (moeilijke diagnostiek, ingewikkeld beloop, moeilijke behandeling) ligt tussen 25 en 40%.
Betrokken medisch specialismen en vereiste expertise
Radiologie (beeldvorming), maag-darm-leverziekten (geassocieerde darmziekten), oogheelkunde (uveïtis), dermatologie (psoriasis), orthopedie (gewrichtsvervanging), revalidatie en fysiotherapie.
Meer informatie
Overige links:
Ziekte van Bechterew, algemene informatie van het Erfocentrum
Ziekte van Crohn, algemene informatie van het Erfocentrum
Colitis Ulcerosa, algemene informatie van het Erfocentrum
Reactieve artritis / ziekte van Reiter, informatie van het Reumafonds
Artritis Psoriatica, informatie van de Psoriasis Vereniging Nederland
