Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten
Fecale incontinentie en bekkenbodem problematiek (AMC)
Incontinentie is het niet goed beheersen van ontlasting en het niet goed kunnen uitscheiden ervan op een geschikte plaats en tijd. Bij fecale incontinentie betreft het de vaste ontlasting.
Mogelijke oorzaken van (fecale) incontinentie zijn trauma (vooral geboorte trauma, chirurgisch), zenuwaandoeningen (neuropathie, centrale uitval) , aangeboren afwijkingen (atresie, spina bifida), ontstekingen (fistels, abces) en verzakkingen (vrijwel altijd na uterusextirpatie).
Voor de meeste chirurgen is de behandeling van (fecale) incontinentie niet het meest favoriete onderdeel van het vak. De taboesfeer die nog om dit onderwerp hangt, geldt zowel de patiënt als de chirurg. De aandoening is echter dusdanig ingrijpend dat de patiënten die lijden aan incontinentie hun hele leven in duigen zien vallen. De sociale impact van incontinentie is enorm. Patiënten isoleren zich en komen het huis nauwelijks uit.
Fecale incontinentie staat vaak niet op zich zelf maar gaat vaak samen met aandoeningen van urologische aard (‘plasklachten’) of met gynaecologische aandoeningen. Dit maakt dat het alleen aanpakken van fecale incontinentie schadelijk kan uitpakken voor de patiënten.
Om ook voldoende aandacht te kunnen geven aan de urologische of gynaecologische aandoeningen is de aanwezigheid van een goed functionerend bekkenbodemcentrum essentieel. Een bekkenbodemcentrum verlangt minimaal een chirurg, uroloog, gynaecoloog, psycholoog continentie, psychiater en fysiotherapeut.
Het bekkenbodemcentrum kent drie aspecten:
- patiëntenzorg en preventie
- hoogwaardig theoretisch en praktisch onderwijs en opleiding op het gebied van functiestoornissen van blaas, bekkenbodem en anorectum
- hoogwaardig fundamenteel en toegepast onderzoek op de onderhavige gebieden.
Wat betreft de patiëntenzorg bestaat in het bekkenbodemcentrum uit 3 componenten:
- de intramurale component voorziet in (para)medische specialistische hulp in het ziekenhuis.
- de transmurale component bestaat uit specialistische en - via de specialist - niet-specialistische hulp door de bekkenfysiotherapeut of continentieverpleegkundige.
- in de extramurale component wordt bekkenfysiotherapie, seksuologie, psychiatrische- en continentie verpleegkundige hulp aangeboden.
De behandeling van fecale incontinentie en bekkenbodem problematiek verloopt stapsgewijs van eenvoudige methoden naar meer ingrijpende (operatieve) mogelijkheden Soms is een combinatie van therapieën de beste oplossing.
De zorg voor bij fecale incontinentie behoeft zowel kennis van extramurale ('eenvoudige') behandelingsmethoden als van de meer geavanceerde operatieve therapieën.
Nieuwe therapieën zoals sacrale zenuwstimulatie zijn erg kostbaar en kunnen het best worden toegepast door chirurgen die het hele palet aan mogelijkheden overzien. Dit voorkomt het onoordeelkundig toepassen van behandelingen.
Contact:
Dhr. Prof. Dr. W.A. Bemelman (w.a.bemelman@amc.uva.nl)
Dhr. Dr. C.J. Buskens (c.j.buskens@amc.uva.nl)
Overige links:
Stichting Bekkenbodem Patiënten
Spina Bifida, algemene informatie van het Erfocentrum
Spina Bifida, algemene informatie van het Erfocentrum
