Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten
Recidiverende infecties (AMC)
Veel infectieziekten zijn acute, tijdelijke ziektes: ze komen snel opzetten en gaan spontaan of na een behandeling met medicijnen weer over. Voorbeelden hiervan zijn griep en longontsteking. Hierna is de patiënt genezen. Andere infectieziekten hebben echter de neiging steeds weer terug te keren: deze heten recidiverende infecties.
Het AMC heeft veel ervaring met de behandeling van dergelijke recidiverende infecties, mede door het wetenschappelijk onderzoek dat het AMC hiernaar verricht.
Voorbeelden hiervan zijn:
Recidiverende urineweginfecties.
Blaasontsteking komt veel voor, met name veel vrouwen maken tijdens hun leven wel eens een blaasontsteking door. Bij sommige vrouwen ontpopt de urineweginfectie zich tot een recidiverende infectie. In een enkel geval is dit het gevolg van een aantoonbare afwijking aan de urinewegen maar in veel gevallen is er geen duidelijke oorzaak aan te wijzen voor het steeds weer terugkeren van de urineweginfectie. Een aantal vrouwen gebruikt regelmatig antibiotica om het terugkeren van de urineweginfectie tegen te gaan. Dit is echter geen ideale situatie, omdat de kuren bijwerkingen hebben en de bacteriën geleidelijk resistent kunnen worden.
De afgelopen jaren is in het AMC onderzoek gedaan naar andere manieren om het terugkeren van de urineweginfecties tegen te gaan. Bij vrouwen die nog niet in de overgang waren is nagegaan in hoeverre een behandeling met cranberries de behandeling met antibiotica kan vervangen. Bij vrouwen na de overgang is de behandeling met antibiotica vergeleken met die met lactobacillen, bacteriën die van nature voorkomen in de vagina en die een beschermende werking hebben tegen blaasontsteking. Na de overgang bevat de vagina minder van deze bacteriën. Cranberries waren duidelijk minder effectief dan antibiotica, maar behandeling met lactobacillen was vrijwel even effectief als antibiotica, en voorkwam resistentie van bacteriën.
Recidiverende darmontsteking met Clostridium difficile
Als gevolg van een behandeling van een ziekte met antibiotica kan de samenstelling van de bacteriën – de zogeheten darmflora - die in de darm leven, verstoord raken. Zogeheten “gezonde” bacteriën, darmbacteriën die bijdragen aan de gezondheid van de mens, kunnen onder invloed van de antibiotica verdwijnen uit de darm en vervangen worden door ziekteverwekkende bacteriën. Een van de ziekteverwekkende bacteriën die dan een kans krijgt zich in de darm te vermenigvuldigen is Clostridium difficile. Deze bacteriesoort veroorzaakt (hevige) diarree. Deze bacterie kan weliswaar met behulp van antibiotica uit de darm verwijderd worden, maar bij sommige mensen keert de bacterie na de behandeling steeds weer terug. Het AMC onderzoekt momenteel de waarde van een nieuwe behandelmogelijkheid voor deze patiënten: de zogeheten “faecestransplantatie”. Hierbij krijgt de patiënt een hoeveelheid faeces (ontlasting) van een gezonde persoon in zijn darm gebracht. De ‘gezonde’ bacteriën in de faeces kunnen zich vervolgens in de darm van de patiënt delen waardoor deze ook weer een gezonde darmflora krijgt en de Clostridium difficile bacteriën geen kans meer krijgen zich te delen. Dit lijkt vooralsnog een succesvolle aanpak.
De ziekte van Lyme
Na een tekenbeet kan er een huiduitslag ontstaan: erythema chronicum migrans. Dit gebeurt als de teek besmet was met de bacterie Borrelia burgdorferi. Via de beet besmet de teek de mens met de bacterie. Ontstaan er in de eerste weken na de tekenbeet een rode kring om de bijtplaats, griepverschijnselen, hoofdpijn en/of gewrichtspijn, dan heeft er een besmetting met Borrelia burgdorferi plaatsgevonden. Er is dan sprake van de ziekte van Lyme. Een tijdige behandeling met antibiotica kan de bacterie afdoende uit het lichaam verwijderen en de ziekte genezen.
Als de besmetting niet herkend wordt, of niet goed wordt behandeld, kunnen er bij sommige patiënten na verloop van tijd nieuwe uitingen van de ziekte van Lyme ontstaan. Voorbeelden zijn gewrichtsklachten, hartklachten of neurologische klachten. De diagnostiek hiervan vereist veel ervaring. In het AMC is die ervaring, en er gebeurt ook onderzoek naar het ontstaan van de ziekte van Lyme. De behandeling gebeurt volgens de Nederlandse CBO-richtlijn “Lyme borreliose”.
Conctactpersonen:
Recidiverende urineweginfecties: (samenwerking met afd. Urologie en Huisartsgeneeskunde) mw.dr. S.E. Geerlings.
Recidiverende Clostridium difficile infecties (samenwerking afd. Maag-darm-leverziekten): mw. drs. E. van Nood en dr. A. Goorhuis.
Ziekte van Lyme (samenwerking met afd. Dermatologie, Neurologie, Medische microbiologie): dr. J.W. Hovius.
Allen te bereiken via Afd. Inwendige Geneeskunde, tel 020-5664380.
Webadres amc: www.amc.nl
Overige links:
Infectie met Clostridium difficile, informatie van de MLDS
Nederlandse Vereniging voor Lymepatiënten
