Grensverleggende geneeskunde voor topreferente patiënten
Reumatoïde artritis
Reumatoïde artritis (RA) is een gewrichtsontsteking die het gevolg is van een ontsporing van het afweersysteem (immuunsysteem). De aandoening komt bij circa 1% van de bevolking voor en kan leiden tot vermindering van de kwaliteit van leven, invaliditeit en verlies van werk.
Ziektebeeld en behandeling
Er is in de afgelopen jaren belangrijke vooruitgang geboekt ten aanzien van de behandeling van RA, waardoor de ziekteactiviteit effectief onderdrukt kan worden bij een belangrijk deel van de patiënten. Daardoor is ook duidelijk geworden dat aantasting van gewrichten en invaliditeit in principe voorkómen kunnen worden.
Een belangrijke doorbraak was de introductie van een nieuw soort geneesmiddelen, die de werking blokkeren van de signaalstof TNF. Maar in de praktijk blijkt dat deze behandeling bij ongeveer de helft van de patiënten gestaakt moet worden vanwege bijwerkingen en/of gebrek aan effectiviteit.
Patiënten bij wie deze behandeling niet blijkt te werken, worden vaak door andere specialisten uit het hele land verwezen naar de afdeling Klinische Immunologie & Reumatologie van het AMC (topreferentie). Hier wordt, in nauwe samenhang met het wetenschappelijk onderzoek, gewerkt aan de ontwikkeling van nieuwe behandelingsvormen. Het gaat daarbij om 'biologicals' en 'small molecules' die al dan niet in combinatie worden toegediend.
Dat kan systemisch (als injectie of als geneesmiddel dat ingenomen wordt), maar ook lokaal in het gewricht, eventueel na het 'spoelen' van het aangedane gewricht door middel van artroscopische lavage. Daarbij zoeken de reumatologen steeds meer naar een individuele oplossing voor elke patiënt ('personalised medicine').
Het wetenschappelijke onderzoek richt zich, naast de ontwikkeling van innovatieve behandelingen, op het beter begrijpen van het ontstaan van de ziekte en het voorkomen hiervan. Ongeveer 20% van de RA-patiënten in het AMC komt hier voor superspecialistische zorg (topreferentie).
Betrokken medisch specialismen en vereiste expertise
Het is inmiddels duidelijk dat een vroegtijdige aanpak veel winst kan opleveren. Daarom heeft het AMC een vroege artritis kliniek, waar patiënten op zeer korte termijn na verwijzing terecht kunnen. De centrale behandelaar is de reumatoloog c.q. internist/reumatoloog die nauw samenwerkt met een team van internisten, immunologen en verpleegkundig reumaconsulenten.
Er is op vaste tijden gestructureerd multidisciplinair overleg met orthopeden, plastisch chirurgen, revalidatieartsen en paramedici. Er bestaat een nauwe samenwerking met de afdeling radiodiagnostiek op het gebied van MRI en echo om ontstekingsreacties (synovitis, ontsteking van de bekleding van een gewricht) zo vroeg mogelijk aan te tonen.
Het team beschikt daarnaast over eigen artroscopisten, arts-onderzoekers, fundamentele onderzoekers en analisten en uitgebreide laboratoriumfaciliteiten in het Laboratorium voor Experimentele Immunologie. Betrokken fundamentele specialisten: Immunologen, moleculair biologen, biochemici
Patiëntenvereniging:
Meer informatie:
www.reuma-onderzoek.nl
www.amc.nl/index.cfm?pid=804
Contact:
dr. D.M. Gerlag en prof.dr. P.P. Tak, internisten/reumatologen
Klinische Immunologie & Reumatologie, AMC
Meibergdreef 9
1105 AZ Amsterdam
020 5662171
KIR@amc.uva.nl
