Onderwijs in het Nationaal Programma Ouderenzorg (NPO)

Overige thema’s

De overige projecten hebben onderwijsproducten ontwikkeld die zich richten op thema’s die van belang zijn om tot een samenhangend zorgaanbod te komen in de ouderenzorg dat beter afgestemd is op de individuele behoeften van ouderen zoals: het realiseren van een meer cliëntgerichte houding van professionals / belevingsgerichte zorg, onder andere bij migranten, het bevorderen van de eigen regie/zelfredzaamheid van de oudere en mantelzorger, wijkgerichte ondersteuning, onder andere bij migranten, en de Inspiratie‐ en Kennisdagen Levensles. De IK levensles richt zich op het verbeteren van de beeldvorming over ouderen, verbeteren van het onderwijs over ouderen, en ideeën van jongeren over het verbeteren van de zorg voor ouderen. Daarnaast betreft het thema’s die zich richten op het vroegtijdig signaleren, betere diagnostiek en verlenen van goede zorg en behandeling van problemen bij ouderen dementie / psychogeriatrische problemen, depressie, medicatieveiligheid, en mondzorg.

In Tabel 5 zijn de onderwijsproducten die zich richten op bovengenoemde specifieke thema’s geordend naar doelgroep, de domeinen waarin zij werkzaam zijn en de competenties die in de onderwijsproducten aan de orde komen. Indien de competenties niet bekend zijn wordt globaal omschreven waarop het project zich richt. 

Tabel 5: Overige thema’s naar doelgroepen, domeinen en competenties (n=21).

In Tabel 5 is te zien dat het grootste deel (n=16) van de projecten, die zich richten op specifieke thema’s die van belang zijn om tot een samenhangend zorgaanbod te komen in de ouderenzorg dat beter afgestemd is op de individuele behoeften van ouderen, zich richten op onderwijsproducten voor verpleegkundigen en/of verzorgenden (initiële opleiding en/ of werkzaam in de eerste ‐, tweede ‐ en derde lijn)11‐17,19,21,23‐27,29,30.

Vijf projecten richten zich op verschillende doelgroepen: professionals werkzaam in de eerste – en tweede lijn10, professionals die in de domeinen wonen, welzijn en zorg werken22, fysiotherapeuten in de eerste lijn9, helpende niveau twee en anders opgeleiden die werkzaam zijn in de verzorg‐ / verpleeghuizen en de thuiszorg18, of op de welzijnsector en gemeenteambtenaren20.

De meeste projecten (n=11) richten zich op het realiseren van een meer cliëntgerichte houding (inclusief mantelzorg) van professionals13‐19,22,27,29,30. Bij één project zijn migranten de doelgroep29. Drie projecten richten zich op verpleegkundigen en verzorgenden13,14,17, waarvan twee projecten zich richten op de initiële opleiding13,17 en één project op zowel de initiële opleiding als verpleegkundigen en verzorgenden werkzaam in de eerste ‐, tweede ‐ en derde lijn14. Drie projecten richten zich op alleen verzorgenden15,16,19, waarvan één project zich richt op de initiële opleiding van verzorgenden die werkzaam zijn in de eerste ‐, tweede – en derde lijn15 of eerste en derde lijn19, en één project zich richt op alleen de initiële opleiding van verzorgenden16. Drie projecten richten zich alleen op de initiële opleidingen27,29,30, waarvan twee projecten op verpleegkundigen, verzorgenden en welzijn29,30 en één project op verzorgenden en helpenden27. Daarnaast zijn er nog projecten die zich richten op professionals werkzaam in de eerste – en tweede lijn10, professionals die in de domeinen wonen, welzijn en zorg werken22, of helpende niveau 2 en anders opgeleiden die werkzaam zijn in de verzorg‐ / verpleeghuizen en de thuiszorg18.

Vier projecten richten zich specifiek op het bevorderen van de eigen regie/zelfredzaamheid van de oudere en mantelzorger9‐12. Één project richt zich op fysiotherapeuten in de eerste lijn9, één op professionals werkzaam in de eerste – en tweede lijn10, één project richt zich op verzorgenden (initiële opleiding en werkzaam in de derde lijn)11, en één project richt zich op verpleegkundigen en professionals werkzaam in de welzijnszorg12.

Ten aanzien van de specifieke thema’s wijkgerichte ondersteuning onder andere bij migranten, het vroegtijdig signaleren, betere diagnostiek en verlenen van goede zorg en behandeling van problemen bij ouderen dementie / psychogeriatrische problemen, zijn per thema drie projecten die onderwijsproducten hebben ontwikkeld:

wijkgerichte ondersteuning onder andere bij migranten: één project richt zich op professionals in de welzijnsector en gemeenteambtenaren20, één op verpleegkundigen in de eerste lijn en professionals in de welzijnssector21, en één op professionals die in de domeinen wonen, welzijn en zorg werken22

vroegtijdig signaleren, betere diagnostiek en verlenen van goede zorg en behandeling van problemen bij ouderen dementie / psychogeriatrische problemen: één project richt zich op de initiële opleiding voor verpleegkundigen en verzorgden13, één op verzorgenden (initiële opleiding en werkend in de eerste – en derde lijn)19, en één op zowel de initiële opleiding voor verpleegkundigen en verzorgden als op verpleegkundigen en verzorgden die werken in de eerste ‐, tweede – en derde lijn14.

Twee projecten hebben onderwijsproducten ontwikkeld ten aanzien van signaleren, behandelen, omgaan met depressie. Één project richt zich op verzorgenden (initiële opleiding en werkend in eerste ‐, tweede – en derde lijn)23 en één project richt zich op medici en verpleegkundigen in de eerste lijn24.

Tot slot is er ten aanzien van de specifieke thema’s medicatieveiligheid25 en mondzorg26 één project dat een onderwijsproduct heeft ontwikkeld op het betreffende thema voor verpleegkundigen en verzorgden (initiële opleiding en werkzaam in de eerste ‐, tweede ‐ en derde lijn).

Elf projecten binnen de specifieke thema’s hebben onderwijsproducten ontwikkeld die zich richten zich op een combinatie van vakinhoudelijk handelen, communicatie, samenwerking en organisatie (CANMEDS) of zorgvrager gebonden, organisatie gebonden, professioneel gebonden competenties9,11,15‐17,19,23‐25,27,29,30. Vier projecten richten zich eveneens op de CANMEDS competentie kennis en wetenschap15,24,29,30, en twee projecten eveneens op de CANMEDS competenties maatschappelijk handelen en professionaliteit29,30.

De overige negen projecten beschrijven de competenties niet volgens de bovengenoemde competentiegebieden (CANMEDS of zorgvrager gebonden, organisatie gebonden, professioneel gebonden). In deze projecten betreft het competenties ten aanzien van: ouderen zelfmanagementvaardigheden aan te leren die hen helpen hun fysieke en sociale welbevinden te herpakken c.q. vast te houden12, het realiseren van een meer cliëntgerichte houding / belevingsgerichte zorg van professionals13,14,18, preventie sociaal isolement en vervreemding bij de kwetsbare oudere migrant20, signaleren problemen van ouderen, contacten leggen met ouderen, versterken eigen regie en sociaal netwerk21, kennis rondom dementie / psychogeriatrische ziektebeelden, omgaan met gedragsproblemen13,14, en zorgen voor goede dagelijkse mondverzorging bij kwetsbare ouderen volgens de landelijke richtlijn26. Daarnaast zijn er projecten waarin de competenties (nog) niet omschreven zijn10,22

NFU Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra / Oudlaan 4, 3515 GA / Postbus 9696, 3506 GR Utrecht / T 030 273 98 80 / nfu@nfu.nl