Onderwijs in het Nationaal Programma Ouderenzorg (NPO)

Algemeen

Voor diverse doelgroepen in verschillende domeinen (gezondheidszorgechelons, welzijn en wonen) zijn onderwijsproducten ontwikkeld en uitgeprobeerd in de praktijk. In Tabel 2 wordt een overzicht gegeven op welke doelgroepen en de domeinen waarin zij werkzaam zijn de projecten zich richten. 

Tabel 2: Overzicht doelgroepen en domeinen waarop de projecten zich richten (n=31).

In Tabel 2 is te zien dat het grootste deel (n=26) van de projecten zich richt op onderwijsproducten voor medici, verpleegkundigen en/of verzorgenden1‐8,11‐17,19,21,23‐31. Acht projecten richten zich op onderwijsproducten voor professionals in de welzijnssector: ouderenadviseurs en maatschappelijke zorg3,4,12,20,21, 28‐30, twee projecten op professionals in het algemeen, respectievelijk professionals in de eerste – en tweede lijn10 , en professionals in de domeinen wonen, welzijn en zorg18, twee projecten richten zich op helpende niveau twee en anders opgeleiden die werkzaam zijn in de verzorg‐ / verpleeghuizen en de thuiszorg (initiële opleiding en werkend in de eerste en derde lijn)18,27, en één project richt zich op WMO‐ medewerkers van de gemeente20.

De meeste projecten (n=16) hebben onderwijsproducten ontwikkeld die te gebruiken zijn in bij‐ en nascholingen in de praktijk, met name voor professionals die in de eerste lijn werken1‐10,12,18,20‐22,24. Daarnaast zijn er relatief veel onderwijsproducten ontwikkeld voor alleen initiële opleidingen (n=8)13,16,17,27‐31, of die te gebruiken zijn in zowel initiële opleidingen als in bij‐ en nascholingen in de praktijk (n=7)11,14,15,19,23,25,26. In 21 projecten richten de onderwijsproducten zich op meerdere doelgroepen1,3,4,7,8,10,12‐14,17,18,20‐22,24‐30.

Zes projecten hebben onderwijsproducten ontwikkeld voor medici en verpleegkundigen in de eerste lijn1,3,4,7,8,24. Twee van deze projecten richten zich eveneens op de welzijnsector3,4, waarvan één van de projecten zich eveneens richt op medici en verpleegkundigen werkzaam in de tweede‐ en derde lijn4, en één van deze projecten zich richt op apothekers en verzorgenden in de derde lijn7.

Bovendien richten acht projecten zich op verpleegkundigen en verzorgenden, drie op zowel initiële opleiding als de eerste ‐, tweede – en derde lijn14,25,26, en vijf op de initiële opleiding van verpleegkundigen en verzorgenden13,17,28‐30 . Twee projecten richten zich op verpleegkundige en professionals in de welzijnsector12,21.

Daarnaast zijn er projecten die zich richten op professionals werkzaam in de eerste – en tweede lijn10, professionals die in de domeinen wonen, welzijn en zorg werken22, verzorgenden31 , helpende niveau twee18,27 en anders opgeleiden die werkzaam zijn in de verzorg‐ / verpleeghuizen en de thuiszorg18, of professionals in de welzijnszorg en WMO‐medewerkers van de gemeente20

Het merendeel van de projecten (n=21) omschrijft de competenties waarop zij zich in de onderwijsproducten richten in termen van de CANMEDS gebieden of op zorgvrager gebonden ‐, organisatie gebonden en professional gebonden competenties zoals die beschreven zijn in de beroepsprofielen van verpleegkundigen en verzorgenden van voor 20131‐9,11,15‐17,19,23‐25,27,29‐31. In Tabel 3 zijn de projecten die de competenties hebben omschreven aan de hand van de CANMEDS of zorgvrager gebonden ‐, organisatie gebonden en professional gebonden competentiegebieden geordend naar de doelgroepen. 

Tabel 3: Doelgroepen en competentiegebieden waarop de projecten zich richten (n=21).

Acht projecten hebben onderwijsproducten ontwikkeld die zich richten op alle competentiegebieden volgens CANMEDS of de zorgvrager gebonden, organisatie gebonden, professioneel gebonden competentiegebieden2,3,6,19,25,29‐31. Daarnaast richten zeven projecten zich op de volgende competentiegebieden: vakinhoudelijk handelen, communicatie, samenwerking1,4,5,7,17,23,24. Vijf projecten richten zich naast deze drie competenties ook op de competentie organisatie1,4,5 of kennis en wetenschap7,24. De zes projecten die niet onder bovenstaande categorieën vallen richten zich op één of meerdere van de genoemde competentiegebieden8,9,11,15,16,27.

De overige tien projecten beschrijven de competenties niet volgens de bovengenoemde competentiegebieden (CANMEDS of zorgvrager gebonden, organisatie gebonden, professioneel gebonden). In deze projecten betreft het competenties ten aanzien van: ouderen zelfmanagementvaardigheden aan te leren die hen helpen hun fysieke en sociale welbevinden te herpakken c.q. vast te houden12, het realiseren van een meer cliëntgerichte houding / belevingsgerichte zorg van professionals13,14,18, preventie sociaal isolement en vervreemding bij de kwetsbare oudere migrant20, signaleren problemen van ouderen, contacten leggen met ouderen, versterken eigen regie en sociaal netwerk21, kennis rondom dementie / psychogeriatrische ziektebeelden, omgaan met gedragsproblemen13,14, en zorgen voor goede dagelijkse mondverzorging bij kwetsbare ouderen volgens de landelijke richtlijn26. Daarnaast zijn er projecten waarin de competenties (nog) niet omschreven zijn10,22,28

NFU Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra / Oudlaan 4, 3515 GA / Postbus 9696, 3506 GR Utrecht / T 030 273 98 80 / nfu@nfu.nl