Goede voorbeelden hoofdbehandelaarschap in umc’s

UMC Groningen - Hoofdbehandelaarschap Cardio-thoracale chirurgie

(geldig vanaf 19-3-2012, revisiedatum 19-3-2015)

Regeling hoofdbehandelaarschap afdeling Cardiothoracale chirurgie

De Kwaliteitswet Zorginstellingen en nadere richtlijnen van de IGZ geven aan dat een formele verantwoordelijkheidstoedeling voorwaarde is voor verantwoorde zorg. De kaderregeling betreffende het hoofd- en medebehandelaarschap maakt onderdeel uit van het patiënt kwaliteit- en veiligheidsmanagementsysteem.

Gelet op de complexiteit van de patiëntenzorg en als gevolg van de opleidingstaken van het UMCG zal een patiënt geregeld in aanraking komen met diverse behandelaren. Een behandelaar is een persoon die medische handelingen verricht bij een patiënt. In het UMCG en binnen de afdeling Cardiothoracale chirurgie kan dat een medisch specialist zijn, een a(n)ios, maar in bepaalde situaties voor bepaalde onderdelen van de behandeling ook een Verpleegkundig Specialis (VS) of Physician Assistant (PA). Voor de patiënt zijn hierbij een aantal zaken van belang. Hij/zij moet weten wie eindverantwoordelijk is voor de overall coördinatie van zijn klinische of poliklinische behandeling (de hoofdbehandelaar). Hij/zij moet weten wie eindverantwoordelijk is voor de uitvoer van substantiële onderdelen van de behandeling (de medebehandeling). De positie van de consulent als adviseur van hoofd- en medebehandelaar moet duidelijk zijn. Tenslotte moet duidelijk zijn wie voor de patiënt de eerste aanspreekbare behandelaar is. Duidelijk zal zijn dat dit in het UMCG vaak een a(n)ios of een VS of PA zal kunnen zijn.

1.  de hoofdbehandelaar

  • is een medisch specialist;
  • is verantwoordelijk voor de behandeling van de patiënt en de organisatie rond zijn/haar behandeling;
  • draagt er zorg voor dat alle noodzakelijk besluiten genomen worden. Bij onoverkomelijk verschil van inzicht over de behandeling tussen hoofd-, medebehandelaar(s) of consulent(en) wordt geëscaleerd naar de betreffende afdelingshoofden;
  • wanneer oponthoud in de besluitvorming nadelige gevolgen heeft voor de patiënt stelt de hoofdbehandelaar het beleid vast, onverlet het hiervoor genoemde;
  • draagt er zorg voor dat het medisch inhoudelijke beleid afgestemd is met eventuele medebehandelaars en consulenten;
  • zijn focus ligt bij continuïteit, overzicht, afstemming en communicatie rondom het zorgproces van de individuele patiënt;
  • is bekend bij de a(n)ios, verpleging e (para-)medische disciplines;
  • wordt volgens de binnen de afdeling bekende regeling waargenomen voor dagelijkse continuïteit en in de dienstsituatie (bij afwezigheid / onmogelijkheid tot direct handelen).

2.  de behandelaar

  • is een medisch specialist, a(n)ios, VS of PA;
  • draagt een eigen (medische) verantwoordelijkheid voor de patiënt;
  • verricht medische behandelingen bij de betreffende patiënt;
  • behandelaren in opleiding (maar ook a(n)ios, VA of PA) handelen steeds onder supervisie van een medisch specialist;

3.  de medebehandelaar

  • is een medisch specialist;
  • is verantwoordelijk voor een omschreven deel van de behandeling;
  • de medebehandeling vindt plaat in het kader van een andere, aanvullende zorgvraag of in het kader van eren complicatie;
  • draagt er zorg voor dat het medisch inhoudelijk beleid afgestemd is met de hoofdbehandelaar, eventuele andere medebehandelaren en consulenten;
  • is bekend bij de a(n)ios, verpleging en (para-)medische disciplines;
  • wordt volgens de binnen de afdeling bekende regeling waargenomen voor dagelijkse continuïteit en in de dienstsituatie.

4.  de consulent

  • verleent op verzoek van de hoofdbehandelaar of medebehandelaar expertise aan de zorg van een patiënt;
  • adviseert de consultvragende hoofd- respectievelijk medebehandelaar.

5.  de patiënt

  • heeft één of meerdere behandelaren;
  • heeft steeds één hoofdbehandelaar, die hem/haar bij naam bekend is;
  • kan één of meer, hem/haar bij naam bekende medebehandelaren hebben.

Voor de afdeling Cardiothoracale chirurgie leidt deze kaderregeling tot de volgende afspraken:

Hartteam/Longpanel

  • de accepterende cardiothoracaal chirurg is de medebehandelaar van de patiënt;
  • de hoofdbehandelaar is de specialist welke de patiënt in het overleg brengt.

PROK

  • de superviserend cardiothoracaal chirurg van het PROK, welke patiënt heet geaccepteerd, is tot aan opname medebehandelaar van de patiënt;
  • de hoofdbehandelaar is de specialist welke de patiënt heeft verwezen naar het PROK;
  • de a(n)ios, VS, PA, verpleegkundig consulent werkzaam op de polikliniek is de behandelaar.

Polikliniek van de cardiothoracale chirurgie

  • de (superviserend) cardiothoracaal chirurg is de medebehandelaar van de patiënt;
  • preoperatief is de specialist welke de patiënt heeft verwezen naar het PROK de hoofdbehandelaar van de patiënt;
  • postoperatief is de operateur de hoofdbehandelaar van de patiënt;
  • de a(n)ios, VA, PA, werkzaam op de polikliniek is de behandelaar.

Verpleegafdelingen

  • de superviserend cardiothoracaal chirurg (of bij diens afwezigheid de dienstdoende cardiothoracaal chirurg) is tot aan de OK de hoofdbehandelaar van de patiënt;
  • na OK is de operateur hoofdbehandelaar van de patiënt;
  • de superviserend cardiothoracaal chirurg (of bij diens afwezigheid de dienstdoende cardiothoracaal chirurg) is medebehandelaar van de patiënt;
  • de a(n)ios, VS of PA werkzaam op de verpleegafdeling is de behandelaar;
  • de naam van de hoofdbehandelaar staat vermeld op de brief.

OK

  • de operateur is hoofdbehandelaar;
  • de anesthesist is medebehandelaar;
  • de aios is behandelaar;
  • de naam van de hoofdbehandelaar, medebehandelaar en behandelaar staan vermeld in de verslaglegging van de procedure.

IC

  • de intensivist is hoofdbehandelaar van de patiënt;
  • de operateur is medebehandelaar.

Dienstregeling (17.00 tot 08.00 uur)

  • de dienstdoende cardiothoracaal chirurg is de medebehandelaar van alle patiënten op de verpleegafdeling;
  • de dienstdoende cardiothoracaal chirurg is de medebehandelaar van alle cardiothoracale patiënten op de IC;
  • de dienstdoende a(n)ios is de behandelaar;
  • de naam van de dienstdoende cardiothoracaal chirurg staat bij ontslag tijdens de dienst vermeld in de brief als hoofdbehandelaar, tenzij ontslag al eerder door een ander superviserend cardiothoracaal chirurg was bepaald.
NFU Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra / Oudlaan 4, 3515 GA / Postbus 9696, 3506 GR Utrecht / T 030 273 98 80 / nfu@nfu.nl