Goede voorbeelden hoofdbehandelaarschap in umc’s

Bijlage 3

Detailafspraken voor het geval van leenbedden.

In aanvulling op het centrale document ‘Erasmus MC- brede regeling verantwoordelijkheidstoedeling in de patiëntenzorg’ bestaat binnen het thema Dijkzigt de behoeft om meer in detail afspraken te maken voor het geval van leenbedden. Aan de hand van een concreet voorbeeld is onderstaand een aantal afspraken uitgewerkt. Deze afspraken zijn door het bestuur van Thema Dijkzigt geaccordeerd. Aangezien het fenomeen ‘leenbedden’ zich regelmatig ook voordoet tussen afdelingen van verschillende thema’s, verdient het de voorkeur te trachten deze afspraken huisbreed geaccordeerd te laten worden. Hiertoe zal het document ter bespreking worden voorgelegd aan het (bestuur van het) Stafconvent.

Opstellen regeling medische verantwoordelijkheidstoedeling Thema Dijkzigt

Gezien het belang van eenduidige uitgangspunten met betrekking tot de verantwoordelijkheidstoedeling binnen het thema Dijkzigt is een themabrede vertaling van de centrale regeling nader uitgewerkt. Het themabureau heeft hierbij ondersteuning geboden. Deze themabrede vertaling is van belang in het kader van patientveiligheid en kwaliteit o.a.:

  • Samenwerking tussen afdelingen
  • Zorgpad ontwikkeling
  • Dossiervoering
  • Patiëntvoorlichting
  • Afbakening van de medisch inhoudelijke en organisatorische verantwoordelijkheid

En van efficiënte bedrijfsvoering o.a.:

  • Themabrede regie op bedden
  • Gerichte inzet van mensen en middelen

Uitgangspunten

Om in geval van een leenbed binnen het thema te komen tot een aantal uitgangspunten met betrekking tot de taken en verantwoordelijkheden van de inhoudelijk (eind)verantwoordelijke (de hoofdbehandelaar) en het aanspreekpunt (de zaalarts) is onderstaande casus nader uitgewerkt.

  • Patiënt onder behandeling van behandelaar van afdeling X
  • Klinische opname geïndiceerd
  • Op klinische units van afdeling X geen bed beschikbaar
  • Klinische unit afdeling Y heeft bed beschikbaar
  • Patiënt word opgenomen op een klinische unit van de afdeling Y
  • Inhoudelijke (eind)verantwoordelijke
  • De inhoudelijk (eind)verantwoordelijke (hoofdbehandelaar) is de arts van afdeling X die patiënt opneemt;
  • De inhoudelijk (eind)verantwoordelijke is verantwoordelijk voor het medisch beleid;
  • De inhoudelijk (eind)verantwoordelijke is altijd stafarts;
  • De inhoudelijk (eind)verantwoordelijke of zijn consulent) loopt dagelijks visite bij de patiënt op de klinsche unit van de afdeling Y; in geval de patiënt wordt gezien door de consulent overlegt deze dagelijks met de inhoudelijk (eind)verantwoordelijke;
  • De inhoudelijk (eind)verantwoordelijke vermeldt in het medisch dossier dat hij de hoofdbehandelaar is;
  • De inhoudelijk (eind)verantwoordelijke is verantwoordelijk voor het bijhouden van het medisch dossier;
  • De inhoudelijk (eind)verantwoordelijke informeert de patiënt over het ingezette medische beleid;
  • De inhoudelijk (eind)verantwoordelijke kan de AIOS/ANIOS van de eigen afdeling X opdrachten geven of aan hem taken delegeren; deze AIOS/ANIOS  van afdeling X fungeert de facto als zaalarts+ in het medisch dossier wordt dit vastgelegd;
  • De inhoudelijk (eind)verantwoordelijke informeert de patiënt bij opname over de rol en taakverdeling tussen inhoudelijk (eind)verantwoordelijke, AIOS/ANOIS van afdeling X  (aanspreekpunt) en zaalarts van afdeling Y;
  • De inhoudelijk (eind)verantwoordelijke fungeert als supervisor van de AIOS/ANIOS van afdeling X.

Het aanspreekpunt (de zaalarts)

  • De inhoudelijk (eind)verantwoordelijke  blijft te allen tijde medisch eindverantwoordelijk;
  • Door verpleegkundigen van de klinische unit van afdeling Y kan op de zaalarts van afdeling Y een beroep gedaan worden voor simpele verrichtingen zoals het inbrengen van infusen, katheters e.d. bij de patiënt van de arts van afdeling X die op het ‘leenbed’ is genomen;
  • Medisch inhoudelijke vragen en knelpunten worden door de AIOS/ANIOS van afdeling X besproken met de inhoudelijk (eind)verantwoordelijke;
  • In acute, levensbedreigende situaties treedt de zaalaarts van afdeling Y handelend op, maar laat gelijktijdig de inhoudelijk (eind)verantwoordelijke en de AIOS/ANIOS van afdeling X op de hoogte stellen;
  • Organisatorische knelpunten worden door de zaalarts besproken met de medisch coördinator.

Medisch coördinator (‘meco’[1])

De medisch coördinator is in deze casus een arts van de afdeling Y en is verantwoordelijk voor de meer algemene organisatorische en kwaliteit van zorg aspecten (zoals voldoende personeel, scholing, naleving van richtlijnen e.d.)
De medisch coördinator is nadrukkelijk niet inhoudelijk verantwoordelijk voor het beleid van de individuele patiënt van afdeling X op het leenbed.

Afdelingen c.q. units hebben de vrijheid om afwijkende afspraken (bijvoorbeeld over de inzetbaarheid van zaalarts Y) te maken met specifieke andere afdelingen waarmee zij intensief samenwerken en/of veel medisch-inhoudelijke kennis delen. (bijvoorbeeld rheuma en interne; (MDL en GI chirurgie; ortho en trauma).

[1] De medisch coördinator dient duidelijk onderscheiden te worden van de zorgcoördinator zoals deze omschreven wordt in de centrale regeling.

NFU Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra / Oudlaan 4, 3515 GA / Postbus 9696, 3506 GR Utrecht / T 030 273 98 80 / nfu@nfu.nl