'Verrichtingen of therapieƫn uitvoeren of juist achterwege laten?'

Programma

Het terugdringen van onnodige zorg die geen toegevoegde waarde heeft of die zelfs schadelijk kan zijn voor de patiënt. Dat is het gezamenlijk streven van de acht umc’s en hun samenwerkingspartners. Doel is goede zorg voor de patiënt en meer waardevolle zorg voor iedereen door weloverwogen keuzes: een verrichting of therapie uitvoeren of juist achterwege laten?

Zorgverleners doen diagnostische verrichtingen en therapeutische ingrepen waarvan de toegevoegde waarde voor de patiënt niet is aangetoond, zogenoemde ‘lower value services’. Dit gebeurt veelal omdat zorgverleners zich er niet goed van bewust zijn bij welke groepen patiënten zorg (in-)effectief is of op welk moment in het ziekteproces een bepaald type zorg (in-)effectief is.

Het resultaat van het programma Doen of laten? Terugdringen van onnodige zorg helpt zorgverleners om een weloverwogen keuze te maken. Dat kan zijn voor de meest effectieve verrichting of therapie. Maar dat kan ook betekenen om, in samenspraak met de patiënt, te besluiten om een verrichting of ingreep juist niet uit te voeren omdat de meerwaarde in dit geval ontbreekt.

Kiezen voor toegevoegde waarde is niet alleen goed voor de patiënt. Het betekent ook dat meer patiënten gebruik kunnen maken van de beschikbare zorg.

Het programma
In het programma werken de acht umc’s met hun samenwerkingspartners aan:

  • het in kaart brengen van interventies waarvan wetenschappelijk is aangetoond dat zij geen toegevoegde waarde hebben voor de patiënt of zelfs schadelijk zijn;
  • het opsporen van interventies waarbij zorgverleners beter terughoudender kunnen zijn dan ze gewend waren en;
  • het opsporen van zorghandelingen waarvan de waarde voor de patiënt wel is aangetoond, maar die alleen voor een beperkt deel van de patiënten effectief is.

Hoe ziet het project eruit?

Het project kent drie fasen:

In de eerste fase (1 april 2015 tot 1 april 2016) kijkt het projectteam in de wetenschappelijke literatuur en in de Nederlandse richtlijnen welke zorg in aanmerking komt om te worden teruggedrongen. Dit heeft geresulteerd in een lijst met meer dan 3.000 aanbevelingen. In het voorjaar van 2016 wordt er verkend op welke manier deze lijst kan worden aangeboden via een website voor professionals om bewustwording van het bestaan van lower value services te stimuleren.  Het projectteam kijkt ook in de wetenschappelijke literatuur wat bevorderende en belemmerende factoren zijn bij het terugdringen van onnodige zorg en welke goede voorbeelden hiervan zijn beschreven. Ten slotte organiseert het projectteam een conferentie om zorgverleners te informeren en ideeën voor het terugdringen van onnodige zorg te inventariseren. Op grond hiervan besluit de stuurgroep welke zorg zal worden teruggedrongen. In de eerste drie maanden van 2016 zullen multidisciplinaire teams onder coördinatie van de umc’s hiervoor plannen uitwerken.

In de tweede fase (1 april 2016 tot 1 oktober 2018) zal de feitelijke deimplementatie van de acht projecten centraal staan. Bij de uitvoering van deze projecten werken umc’s intensief samen met andere umc’s en nabije algemene ziekenhuizen, andere zorgverleners, patiënten, zorgverzekeraars en andere relevante partijen. De centrale vraag is wat er nodig is om lower value services te deïmplementeren. Wat zijn effectieve strategieën, wat zijn noodzakelijke randvoorwaarden en wat zijn de verwachte en de daadwerkelijk geobserveerde faciliterende of belemmerende factoren? Aandachtspunten kunnen bijvoorbeeld zijn: aanpassing van financiële prikkels, gedragsbeïnvloeding van zorgverleners door herscholing, gedragsbeïnvloeding van patiënten met behulp van patiëntenverenigingen, kennis over het bestaan van lower value services. Naast de acht projecten zal er overkoepelend data verzameld en geanalyseerd worden over alle projecten om hierover meer algemene uitspraken te kunnen doen.

In de derde fase (1 maart 2018 tot 1 september 2018) zullen de umc’s hun kennis verspreiden. Op basis van de ervaringen en opgedane kennis in de tweede fase van het programma en de bestaande literatuur wordt een deïmplementatiegids opgesteld. Deze vormt de basis voor een grotere uitrol van vergelijkbare projecten in andere regio’s en met andere lower value services.


Afdrukken
 

Het programma Doen of laten? Terugdringen van onnodige zorg wordt gefinancierd door het Citrienfonds. Dit fonds helpt duurzame en breed inzetbare verbeteringen in de gezondheidszorg te ontwikkelen en is mogelijk gemaakt door ZonMw.

Citrienfonds en programma's:

Wilt u meer weten?

Citrienfonds
dr. ir. Carine Stevens
Beleidsmedewerker NFU
T +31 30 2739 400

Doen of laten
dr. S. van Dulmen
Projectcoƶrdinator Radboudumc
simone.vandulmen@radboudmc.nl

NFU Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra / Oudlaan 4, 3515 GA / Postbus 9696, 3506 GR Utrecht / T 030 273 98 80 / nfu@nfu.nl / Disclaimer © 2017