Modernisering beroepenstructuur en opleidingen zorg

De samenleving en de zorg zijn allebei in beweging. Dat betekent dat nu en in de toekomst ook aan verpleegkundigen andere eisen worden gesteld. Tegen die achtergrond werkt het ministerie van VWS aan een herziening van de wet Beroepen Individuele Gezondheidszorg (BIG). Als de wetswijziging is doorgevoerd, zijn er twee soorten verpleegkundigen, met een mbo- of een hbo-profiel. Een voorstel voor deze profielen wordt nu breed besproken in verschillende overlegorganen. Voor de umc's betekent het onder meer dat zij moeten nadenken over de positie van zittende verpleegkundigen.

In de nieuwe visie op het verpleegkundig beroep is het recente advies verwerkt van de Commissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen, die weer voortbouwt op een nieuwe kijk op gezondheid. Niet de ziekte of aandoening, maar het functioneren, de veerkracht en de eigen regie van de burger/patiënt staan daarin centraal. Dat rapport onderscheidt verschillende vormen van zorg: voorzorg (preventie), gemeenschapszorg (bijvoorbeeld wijkteams), laag complexe tot complexe zorg en ten slotte hoogcomplexe zorg. Umc's bieden vooral de laatste twee vormen van zorg. Met name de hoogcomplexe zorg stelt hoge eisen aan verpleegkundige professionals. Hier is namelijk weinig te voorspellen of te plannen, zodat de verpleegkundige goed in staat moet zijn omniet geprotocolleerde zorg te verlenen en oplossingen op maat te leveren. Het gaat in de wetswijziging overigens alleen om verpleegkundigen (en verzorgenden), niet om andere verpleegkundige beroepen zoals de verpleegkundig specialist.

Een voorstel voor de nieuwe profielen, waarin een duidelijk verschil wordt gemaakt tussen een mbo opgeleide verpleegkundige en een hbo opgeleide verpleegkundige, is op verzoek van de minister van VWS ontwikkeld. Een stuurgroep onder voorzitterschap van Doekle Terpstra heeft dit proces begeleid. In deze stuurgroep waren beroeps- en belangenorganisaties van verpleegkundigen, werkgevers in de zorg en de verpleegkundige opleidingen vertegenwoordigd. Dit voorstel wordt nu breed besproken; begin volgend jaar wil men een definitieve versie aanbieden aan de minister als basis voor de toekomstige wetswijziging.

Overgangsregeling
Vooruitlopend op de wetswijziging in de BIG die vermoedelijk in 2017 haar beslag krijgt, gaan de hbo- en mbo-opleidingen vanaf het collegejaar 2016-2017 verpleegkundigen opleiden volgens het nieuwe profiel. Het opleiden van verpleegkundigen is een co-creatie van mbo- en hbo-scholen en praktijk. Dat betekent dat er nieuwe rolmodellen moeten komen en dat stages anders ingericht zullen worden. Vanaf 2020 stromen dan verpleegkundigen nieuwe stijl in de gezondheidszorg in. Voor de umc's, met relatief veel complexe en hoogcomplexe zorg, zal de nadruk liggen op het hbo profiel.

Dat betekent niet dat de veranderingen pas vanaf 2020 relevant zijn voor de umc's (en andere zorginstellingen). Er moet immers ook goed nagedacht worden over de verpleegkundigen die nu al bij de umc's in dienst zijn. Velen van hen hebben een hbo opleiding, een aanzienlijk deel heeft de opleiding in het ziekenhuis gedaan (de in-service opleiding, die tot eind vorige eeuw gegeven werd) vaak aangevuld met vervolgopleiding zoals Intensive Care-, spoedeisende hulp, of dialyse en een deel heeft een mbo achtergrond. Welke registratie, welke bevoegdheden en welke doorstroommogelijkheden zijn er voor al deze verpleegkundigen? Dat is met name van belang voor mbo- en in service opgeleide verpleegkundigen die, door werkervaring en/of aanvullende opleidingen wel de competenties hebben van een hbo opgeleide verpleegkundige. Om te zorgen dat de verpleegkundigen die al in dienst zijn voldoende rechtszekerheid hebben, wordt een voorstel voor een overgangsregeling ontwikkeld.

Op 13 januari 2016 heeft de stuurgroep een voorstel voor de nieuwe profielen en de overgangsregeling aangeboden aan de minister van VWS.


Afdrukken
NFU Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra / Oudlaan 4, 3515 GA / Postbus 9696, 3506 GR Utrecht / T 030 273 98 80 / nfu@nfu.nl / Disclaimer © 2017